'Lutherstube' in de Wartburg in Eisenach
'Lutherstube' in de Wartburg in Eisenach ©DZT/Wartburg-Stiftung (Bildarchiv Monheim GmbH)
Route 3 – van Eisenach naar Altenburg
Luther 2017

500 jaar Reformatie

Route 3 "Reformatie en cultureel erfgoed"

De Reformatie heeft talloze sporen nagelaten – soms ook op plaatsen waar je dat misschien helemaal niet zou verwachten. Want naast Luthersteden als Wittenberg zijn ook Eisenach, Erfurt en vele andere, kleinere steden sterk door deze tijd bepaald, vooral in de deelstaat Thüringen. Hoogtepunten op het gebied van kunst en architectuur die er nog precies zo uitzien als toen ze ontstonden, maken deze route nog eens extra interessant.

De Lutherstad Eisenach is het startpunt van deze route, die een indringend beeld geeft van de cultuur van destijds.

Hier is Luther een paar jaar naar school gegaan. Jaren later zocht hij zijn toevlucht op de nabij gelegen Wartburg. Misschien een gelukkige schikking van het lot, want zo had hij de tijd om het Nieuwe Testament in het Duits te vertalen. In 2017 zijn Eisenach en de Wartburg de fascinerende locaties waar de speciale nationale tentoonstelling wordt gehouden.

In Möhra, waar de familie Luther oorspronkelijk vandaan kwam, is het huis van de familie nog altijd te bezichtigen. Schmalkalden, de stad van het Schmalkaldisch Verbond, is ook vanwege zijn romantische vakwerkhuizen en slot Wilhelmsburg het bezichtigen waard. In Mühlhausen werd in 1525 de reformator en boerenleider Thomas Müntzer terechtgesteld. Alleen dat al maakt een bezoek aan de Müntzer-gedenkplaats in de Marienkirche, de op één na grootste hallenkerk in Thüringen, de moeite waard. In Gotha, de volgende tussenstop, verbleef Luther voor het eerst in mei 1515. De laatste keer dat hij deze stad bezocht, was in 1540 – mogelijk om Lucas Cranach te ontmoeten.

In Erfurt, het 'Rome van Thüringen', heeft Luther gestudeerd en in 1505 deed hij zijn intrede in het hier gevestigde augustijnenklooster. In Weimar tenslotte kwam Luther vaak om te preken. Maar belangrijker is dat zich hier in het stadskasteel het portret bevindt van de hand van de grote renaissanceschilder Lucas Cranach de Oude dat nog altijd bepalend is voor het beeld dat wij van Luther hebben. Ook Altenburg met zijn bezienswaardige residentieslot was een centrum van de Reformatie. Hier had Luthers medestrijder Georg Spalatin grote invloed.

Onze tip

In het Hertogelijk Museum in Gotha is onder andere Cranachs schilderij 'Verdammnis und Erlösung' te bewonderen, een indrukwekkende getuigenis van de diepe religiositeit van destijds. Bij het ontstaan van dit werk heeft Cranach zich vermoedelijk door Luther laten adviseren.

Route-informatie

Lengte: ca. 370 km

Start: Eisenach

Eindpunt: Altenburg

Plaatsen aan deze route: Eisenach, Möhra, Schmalkalden, Gotha, Mühlhausen, Erfurt, Bad Frankenhausen, Weimar, Jena, Altenburg

Bereikbaarheid

Luchthavens: Erfurt-Weimar, Leipzig-Halle, Dresden

ICE-stations: Eisenach, Gotha, Erfurt, Weimar, Jena

Besturing zonder barrières

Twee handige toetscombinaties voor zoomen in de browser:

Vergroten: +

Verkleinen: +

Meer hulp krijgt u bij de browser-aanbieder door te klikken op het pictogram: