Het einde van de middeleeuwen: de wereld tussen ondergang en hernieuwde bloei

1483 tot 1546: de levensdata van Maarten Luther en toch veel meer: het is de tijd waarin de wereld als het ware opnieuw werd uitgevonden, decennia vol grootse ontdekkingen, de overgang van de middeleeuwen naar de nieuwe tijd.

Wellicht in geen enkele andere tijd waren de mensen zo vroom en godvruchtig, werden zij zo smartelijk gekweld en gepijnigd door duivels, demonen en nachtmerries als aan het einde van de middeleeuwen. Angst en zorgen beheersten het aardse zijn, epidemieën en rampen kondigden de even nabije als zekere ondergang van de wereld aan, die leek te zijn aangebroken toen de Turken onder Süleyman in 1520 het prachtige Wenen belegerden. En toch is de renaissance een tijd van economische, culturele en wetenschappelijke opbloei. Uitvinders, ontdekkers en veroveraars creëerden een nieuwe visie op de wereld die met de ontdekking van Amerika groter was geworden. De stormachtige ontwikkeling van de geografie, cartografie en navigatie maakte de grote ontdekkingsreizen in die tijd mogelijk. Kostbare goederen kwamen via nieuwe handelsroutes naar Europa, en de welvaart in de burgersteden waar de handel zijn stempel op drukte nam toe. Enkele tientallen jaren eerder was de boekdrukkunst uitgevonden en Luther wist heel precies: 'Het gedrukte woord is machtig'. Humanisten als Desiderius Erasmus plaatsten de mens als individu in het centrum van hun leer, kunstenaars als Titiaan, Da Vinci, Breughel of Dürer oriënteerden zich op de oudheid en probeerden de mens en zijn omgeving natuurgetrouw af te beelden. De eerste zakhorloges werden vervaardigd en Nicolaus Copernicus verklaarde in 1543, toen Luther nog leefde, de zon tot middelpunt van het universum, waarmee hij wellicht de grootste paradigmawisseling van het millennium heeft ingeluid. Luther ging geenszins akkoord met deze theorie, hij mopperde dat deze 'dwaas de gehele kunst van de astronomie wil omkeren'. Dat hij zich vergiste, doet niets af aan de geweldige prestatie van Luther, die een revolutie van het geloof en van de geest had ontketend. Dat de tijd hiervoor rijp was, dat de kritiek aan het gedrag van de geestelijken overal luider werd, omdat kardinalen, bisschoppen, pastoors en monniken water preekten en wijn dronken, bevestigt de opmerking van een kroniekschrijver in 1516: 'Velen, velen wachten hier alleen maar op de juiste man die zijn mond opendoet tegen Rome'. Hij had gelijk: vanaf dat tijdstip duurde het nog maar een jaar, totdat Luther zijn stellingen in Wittenberg publiceerde.

Ontdek het vakantieland Duitsland op de kaart

Voeg hier uw favorieten toe. Bewaar de gekozen bestemmingen, sorteer ze, deel ze, druk ze af en plan uw reis naar Duitsland van begin tot eind.

0 favorieten geselecteerd