Hier klopt de chemie: Leverkusen

Als een door de industrie gekenmerkte stad met het wereldconcern Bayer AG heeft Leverkusen internationale bekendheid verworven. Maar Leverkusen is nog veel meer: een stad met een hoge recreatieve waarde, mooi gelegen aan de uitlopers van het Bergische Land, een stad met bruisend grootsteeds leven en – dikwijls slechts een paar kilometer van elkaar verwijderd, soms ook vlak naast elkaar – dorpse rust.

De stadsgeschiedenis die industriële geschiedenis is

De geschiedenis van Leverkusen is lange tijd de geschiedenis van een paar dorpjes, iets terzijde van Keulen en Düsseldorf gelegen, die zich pas in 1930 tot een stad aaneen hebben gesloten. Vóór die tijd bestond er al een grote fabriek: de heren Weskott en Bayer stichtten in 1863 de firma Bayer et comp. in Barmen, tegenwoordig Wuppertal. Later namen zij het chemisch bedrijf Leverkus over en verplaatsten de hoofdzetel in 1891 naar een locatie 'midden in het groen' – naar Wiesdorf, tegenwoordig een stadsdeel van Leverkusen. De woonwijk die rondom de fabriek ontstond, vernoemde de ondernemer Leverkus naar zijn familiezetel: Leverkusen.

Dat Leverkusen ondanks deze voorgeschiedenis geen fabriek met een stad eromheen is gebleven, dat Leverkusen een eigen identiteit bezit, een eigen karakter en een eigen leven, is overal merkbaar, voelbaar, ja bijna tastbaar. Bijvoorbeeld in het Forum Leverkusen, waarmee de stad voor zichzelf een evenementenlocatie van supraregionale betekenis heeft geschapen: een cultuurcentrum en een moderne congres- en vergaderlocatie waar ieder jaar in de herfst de gerenommeerde 'Internationale Jazzdagen Leverkusen' worden gehouden. Met het Forum is er nu een tweede grote speellocatie voor concerten, toneelvoorstellingen en andere evenementen ontstaan, nadat het in 1908 geopende buurthuis 'Erholungshaus' van de Bayer-fabriek lange tijd het topadres voor cultuur in Leverkusen is geweest.

Stadscultuur: Villa Römer en Slot Morsbroich

Ook in de Villa Römer kan de stadsgeschiedenis worden nagetrokken; het is een bijna kasteelachtig gebouw in het stadsdeel Opladen, dat als 'huis van de stadsgeschiedenis' aan de historische verenigingen van Leverkusen ter beschikking is gesteld. Leverkusen kan het echter ook op de moderne toer: in het Slot Morsbroich, een fraai jachtslot op slechts een kilometer afstand van het centrum, bevindt zich het stedelijk museum voor hedendaagse kunst. De collectie omvat meer dan 300 stukken op het gebied van schilder- en beeldhouwkunst en circa 2.300 werken op papier. Wisselende exposities zijn onder meer gewijd aan Joseph Beuys, Gerhard Richter, Günther Uecker of Ives Klein. De Japanse tuin bij het slot is in alle jaargetijden een oase van stilte en schoonheid voor iedereen. Er zijn, naar men zegt, zelfs mensen die speciaal vanwege de Japanse tuin naar Leverkusen komen – zó mooi is hij aangelegd.