Królowa Hanzy – kulisy światowego dziedzictwa kulturowego na lubeckiej starówce

Lubeka, królowa Hanzy, została założona w 1143 roku jako pierwsze "miasto zachodniej cywilizacji nad Bałtykiem".

Historyczny rdzeń miasta hanzeatyckiego Lubeki został uznany w 1987 roku po raz pierwszy jako całe stare miasto w północnej Europie za światowe dziedzictwo kulturowe UNESCO. Nad otoczoną przez wodę starówką z zabytkowym rynkiem góruje siedem kościelnych wież. Stare miasto zostało uznane za światowe dziedzictwo kulturowe jako jedno z najbardziej znaczących świadectw gotyckich zabudowań z czerwonej cegły. Starówka zbudowana w latach 1464 - 1478 wraz ze słynną na świecie Bramą Holsztyńską (Holstentor) i jej murami, dochodzącymi w niektórych miejscach do 3,50 metra grubości, stała się symbolem Lubeki i zalicza się do najbardziej znanych i najlepiej zachowanych bram miejskich późnego średniowiecza. Archeologicznie bogate podziemia starówki dostarczają badaczom średniowiecza szeregu ważnych informacji o epoce. Decydujące o uznaniu lubeckiej starówki za światowe dziedzictwo były z jednej strony wyraziste oblicze miasta i zachowana zwarta, przedprzemysłowa substancja budowlana, z drugiej zaś podziemie starówki, niezwykle wartościowe dla archeologicznych badań średniowiecznych miast. Architektoniczny rdzeń miasta stanowią struktury wzniesione w okresie strzelistego gotyku ceglanego, charakteryzujące się szeregami jednakowych, kilkukondygnacyjnych kamienic mieszczańskich z reprezentacyjnymi fasadami, zwieńczonymi szczytami schodkowymi Wczesne zróżnicowanie gospodarcze i społeczne układu miasta - budynki mieszczące biura handlowe i mieszkania zamożnych kupców na zachodzie, domy drobnych rzemieślników na wschodzie - można odczuć jeszcze dzisiaj Ten podział widać szczególnie wyraźnie w znajdujących się z dala od reprezentacyjnych miejskich budowli "dzielnicach biedoty" z niewielkimi zabudowaniami mieszkalnymi i warsztatami biedniejszych mieszkańców miasta, połączonymi gęstą siecią wąziutkich przejść. Chroniony jako zabytek UNESCO obszar obejmuje najważniejsze budowle Lubeki: zabytkowy zespół otaczający ratusz, klasztor zamkowy (Burgkloster), Koberg - zachowaną w pełni dzielnicę z końca 13 wieku - z kościołem św. Jakuba (Jakobskirche), hospicjum św. Ducha (Heiligengeist-Spital) i kompleksem zabudowań między ulicami Glockengießer i Aegidienstraße, dzielnicę kamienic patrycjuszowkich z 15 i 16 wieku między kościołem św. Piotra (Petrikirche) i katedrą, Bramę Holsztyńską (Holstentor) oraz spichlerze solne na lewym brzegu Trave.