Dresden met blik op de Frauenkirche
Dresden met blik op de Frauenkirche ©imago/VIADATA
Route 4 – van Leipzig naar Dresden
Luther 2017

500 jaar Reformatie

Route 4 "Politiek en rebellie"

De weerstand die Maarten Luther van alle kanten ondervond, was hevig. Niet alleen bisschoppen en andere kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders bestreden zijn hervormingen, ook wereldse vorsten zagen zijn missie als een blijk van onaanvaardbare ongehoorzaamheid. De vierde route doet enkele van de belangrijkste plaatsen aan waar Luther zijn strijd heeft gevoerd – en uiteindelijk toch altijd veel aanhang wist te vinden.

Bij de Leipziger disputatie die in 1519 in Leipzig plaatsvond, ging Luther een krachtmeting aan met de katholieke theoloog Johannes Eck. Daarbij ging het er heftig aan toe. De verschillen tussen de katholieke en de gereformeerde leer manifesteerden zich duidelijker dan ooit tevoren en hoewel het dispuut 'onbeslist' eindigde, had het toch tot gevolg dat Rome Luther de kerkelijke ban oplegde. Pas vele jaren later, in 1539, predikte Luther opnieuw in Leipzig, in de beroemde Thomaskirche.

Naast Wittenberg, de stad waar Luther zijn stellingen op de kerkdeur spijkerde, was ook Torgau een politiek centrum van de Reformatie. Niet voor niets werd hier de eerste protestantse kerk gebouwd. Niet ver van Torgau, in Mühlberg, herinnert het Reformationsmuseum in het klooster Marienstern aan de nederlaag die het gereformeerde Schmalkaldisch Verbond in 1547 moest incasseren tegen de troepen van keizer Karel V.

In Jüterbog was in 1517 de aflaatprediker Johann Tetzel werkzaam. Zijn optreden wordt tegenwoordig beschouwd als de aanleiding voor Luther om zijn stellingen te publiceren. In Jüterbog vond in 1519 ook de strijd om de kansel plaats waarbij Müntzer en de plaatselijke franciscanen betrokken waren, en hier beraadslaagden de keurvorsten met medewerking van Melanchthon over de implementatie van het Interim van Augsburg. Meer over dit hoofdstuk in de geschiedenis is te ontdekken in het museum in het Mönchenkloster, in de kerk St. Nikolai en op de Luther-Tetzel-route tussen Jüterbog en Wittenberg.

In het klooster Nimbschen bij Grimma – tegenwoordig weliswaar een ruïne, maar nog altijd bezienswaardig – bracht de latere echtgenote van Luther, Katharina von Bora, haar jeugd door. In Dresden tenslotte wordt de route waardig afgesloten: de Frauenkirche is het grootste protestantse koepelgebouw in Europa. Voor deze kerk staat een indrukwekkend Luthermonument en de neogotische Martin-Luther-Kirche maakt een bezoek aan het stadsdeel Neustadt zonder meer de moeite waard. Een absolute must is het beroemde Grünes Gewölbe – alleen al, omdat de zegelring en de drinkbeker van Luther hier te bewonderen zijn.

Onze tip

Dresden is beroemd vanwege zijn schoonheid, zijn musea, zijn kerstbrood – en natuurlijk vanwege het Dresdner Kreuzchor, een van de oudste jongenskoren van Duitsland en Europa. De artistieke thuishaven van dit koor is al ruim 700 jaar de Kreuzkirche en sinds het koor hier in 1739 tijdens de eerste protestantse kerkdienst liet horen hoe mooi het kon zingen, zijn kerkdiensten, vespers en concerten met en van het Kreuzchor in Dresden een vast onderdeel van de culturele agenda.

Route-informatie

Lengte: ca. 400 km

Start: Leipzig

Eindpunt: Dresden

Plaatsen aan deze route: Leipzig, Wittenberg, Jüterbog, Torgau, Mühlberg, Grimma, Lisnig, Rochlitz, Zwickau, Dresden

Bereikbaarheid

Luchthavens: Leipzig-Halle, Dresden

ICE-stations: Leipzig, Wittenberg, Dresden

Besturing zonder barrières

Twee handige toetscombinaties voor zoomen in de browser:

Vergroten: +

Verkleinen: +

Meer hulp krijgt u bij de browser-aanbieder door te klikken op het pictogram: