Straße der Menschenrechte in Neurenberg
Straße der Menschenrechte in Neurenberg ©imago/Daniel Schwarcz
Route 5 – van Frankfurt naar Berlijn
Luther 2017

500 jaar Reformatie

Route 5 "Preken en Rijksdagen: Luthers reizen"

De Reformatie is natuurlijk onlosmakelijk verbonden met centrale Luthersteden als Eisleben en Wittenberg. Maar toch was het succes van de Reformatie niet denkbaar geweest zonder de vele reizen van Luther naar andere regio's van Duitsland; hij was altijd bereid de confrontatie met zijn tegenstanders aan te gaan. Op deze landschappelijk bijzonder fraaie route van Frankfurt naar Berlijn in de voetsporen van Luther zijn de mooiste ontdekkingen te doen.

Frankfurt met zijn dom, die eeuwenlang de kroningskerk van de Duitse keizers was, is het uitgangspunt voor een uitstapje in zuidwestelijke richting.

In Worms, een van de oudste steden van Duitsland, verdedigde Luther in april 1521 zijn 95 stellingen voor keizer Karel V en in deze stad staat ook het grootste monument van de Reformatie ter wereld. In Speyer werden tussen 1526 en 1529 belangrijke rijksdagen gehouden, maar Speyer is vooral bekend vanwege zijn dom, de grootste romaanse kerk ter wereld. Heidelberg, dat beroemd is vanwege zijn slot, was de eerste stad waar Luther na de publicatie van zijn thesen predikte.

In het karmelietenklooster in Augsburg, de eerste stad op deze route die in Beieren ligt, verbleef Luther, toen hij zijn thesen in 1518 voor het eerst verdedigde voor de gevreesde kardinaal Cajetan. In Neurenberg werd in 1524 weliswaar opnieuw de kerkelijke ban tegen Maarten Luther uitgesproken, maar niet veel later was dit de eerste vrije rijksstad die de Reformatie invoerde – een vroege triomf van Luther. In 1530 verbleef Luther een paar maanden in Coburg. De ruimtes waar hij destijds leefde en werkte, kunnen tegenwoordig worden bezichtigd. Terug in Thüringen gaat de route verder naar de mooie vakwerkstad Schmalkalden, de plaats waar in 1531 het Schmalkaldisch Verbond werd opgericht, een belangrijke alliantie van protestantse vorsten. Eisenach en de Wartburg zijn net als Erfurt plaatsen die een belangrijke rol hebben gespeeld in het leven van Luther. Datzelfde geldt voor Weimar met het vroegere franciscanenklooster, het Cranach-altaar en het stadskasteel, waar Cranachs beroemde portret van Luther een plaats heeft gevonden. Via de Marktkirche in Halle (Saale), waar het dodenmasker van Luther en zijn handafdrukken te zien zijn, gaat de route verder naar de Lutherstadt Wittenberg om tenslotte te eindigen in Berlijn.

Onze tip

De middeleeuwen waren voorbij, er brak een nieuw tijdperk aan en in het geestelijk leven bleef er bij wijze van spreken geen ene steen op de andere: de omwentelingen aan het begin van de nieuwe tijd veranderden de kijk van de mensen op de wereld – in theologisch, geografisch, wetenschappelijk en artistiek opzicht. Hoe zeer dit het geval was, is te zien op de fantastische tentoonstelling "Luther, Kolumbus und die Folgen – Weltbildwandel im 16. Jahrhundert", die van 13 juli tot 12 november 2017 wordt gehouden in het Germanisches Nationalmuseum in Neurenberg.

Route-informatie

Lengte: ca. 1.200 km

Start: Frankfurt

Eindpunt: Berlijn

Plaatsen aan deze route: Frankfurt, Worms, Speyer, Heidelberg, Augsburg, Spalt, Neurenberg, Coburg, Schmalkalden, Eisenach, Erfurt, Weimar, Halle, Wittenberg, Berlijn

Bereikbaarheid

Luchthavens: Frankfurt, Neurenberg, Erfurt-Weimar, Berlijn, Leipzig-Halle, Dresden, München

ICE-stations: Frankfurt, Worms, Heidelberg, Augsburg, Neurenberg, Eisenach, Erfurt, Weimar, Halle (Saale), Wittenberg, Berlijn

Besturing zonder barrières

Twee handige toetscombinaties voor zoomen in de browser:

Vergroten: +

Verkleinen: +

Meer hulp krijgt u bij de browser-aanbieder door te klikken op het pictogram: