Dresden

Dresden: een ander woord voor cultuur

Het begrip 'cultuur' kan op verschillende manieren worden geïnterpreteerd en gedefinieerd. Maar je kunt ook gewoon zeggen: Dresden. De hoeveelheid en pracht van de cultuurgoederen is hier zo overweldigend, dat bezoekers zich alleen maar ademloos kunnen verbazen. En omdat dit alles in Dresden ook nog eens is gelegen in een schitterend rivierlandschap, komt er bij deze verbazing al snel een groot enthousiasme.

Eigenlijk zou je met het attribuut 'wereldberoemd' voorzichtig moeten omgaan. Maar in Dresden is er gewoon veel wereldberoemd. Dat geldt niet alleen voor de 'grote drie', de Zwinger, de Semperoper en de Frauenkirche, maar ook voor de Brühlsche Terrasse en het Residenzschloss, de kastelen aan de Elbe in het stadsdeel Loschwitz, de villawijk Blasewitz, de tuinstad Hellerau en natuurlijk de twaalf musea die behoren tot de Staatliche Kunstsammlungen. En niet in de laatste plaats voor de ligging van het stadscentrum aan de linker oever van de Elbe, precies op het punt waar de rivier een bocht maakt.

Het allerberoemdste bouwwerk is ongetwijfeld de Zwinger, die alom wordt bewonderd als een hoogtepunt van de barokke bouwkunst. De Frauenkirche, die na de Duitse eenwording is herrezen uit zijn ruïnes, is misschien wel de belangrijkste kerk van het protestantisme en de kolossale Saksische staatsopera in de stijl van de Italiaanse hoogrenaissance, die naar zijn bouwer Semperoper is genoemd, is zonder twijfel een van de mooiste muziektheaters ter wereld. Vanaf het park Brühlsche Terrasse, het 'balkon van Europa', heb je een fantastisch uitzicht over de Elbe en het nieuwere deel van Dresden aan de overkant van de rivier. Omzoomd door representatieve gebouwen als de kunstacademie en het Albertinum met de Galerie Neue Meister en een hal met een collectie beeldhouwwerken is dit eveneens een highlight van de stad. En ook musea als het Grüne Gewölbe in het Residenzschloss, de grootste schatkamer ter wereld, de Türckische Cammer en de Gemäldegalerie Alte Meister met de Sixtijnse Madonna van Rafaël maken een bezoek aan Dresden tot een culturele ervaring die bijna niet te overtreffen is.

Dresden is daarnaast – al bijna 700 jaar – beroemd om zijn muziek. Niet alleen de opera, maar ook de Sächsische Staatskapelle, de Dresdner Philharmonie en het Kreuzchor wekken het enthousiasme van het publiek. Er staan het hele jaar door internationale festivals, interessante theater- en dansproducties en evenementen van topklasse als het SemperOpernball op het programma. Maar cultuur betekent in Dresden ook jazz: het Internationale Dixieland Festival is het grootste oldtime-jazzfestival van Europa. Traditionele hoogtepunten zijn de Riverboat Shuffle, de jazzpodia in de Prager Straße en de dixielandparade door de historische binnenstad. Openluchtevenementen als filmnachten aan de oever van de Elbe, het 'Elbhangfest' en concerten in de parken van de kastelen aan de rivier maken de festivalagenda compleet.

Dat Dresden niet alleen maar traditioneel is, bewijzen de moderne architectonische meesterwerken. Uitstekende voorbeelden zijn de nieuwe synagoge en het deconstructivistische UFA-Kristallpalast van het befaamde Oostenrijkse architectenteam Coop Himmelb(l)au. Bezienswaardig zijn verder het centraal station met zijn historische staalconstructie, die Norman Foster heeft laten overspannen met een lichtdoorlatende teflonmembraan, en het legermuseum. Dit laatste is naar een gedurfd ontwerp van Daniel Libeskind uitgebreid en gemoderniseerd. Gedurfd was destijds ook de bouw van het 'Blaues Wunder'. Deze eerste brug in Europa zonder stroompijlers is een technisch meesterwerk en tegelijkertijd een schitterend uitkijkpunt.

En mocht u een keer in december in Dresden zijn, dan staat u nog een cultureel evenement te wachten: de Striezelmarkt. De oudste kerstmarkt van Duitsland werd voor het eerst in de oorkonden vermeld in 1434 en is tot op heden een feest vol geuren en kleuren – en vooral een feest met heel veel lichtjes. Hier kunt u niet alleen genieten van glühwein, kerstgebak, gepofte kastanjes en de sfeervolle stemming, maar ook kennismaken met nog een lokale specialiteit: het kerstbrood, dat in Dresden 'Striezel' wordt genoemd en maar met één woord beschreven kan worden: wereldberoemd.

Highlights
  • De 'St.-Pietersdom' van het protestantisme: de Frauenkirche

    De herbouwde Frauenkirche geldt als monumentaal hoogtepunt van de protestantse kerkbouwkunst en als een meesterwerk van de Europese barok. Ruim 250 jaar lang stond het meesterstuk van de Dresdense meestertimmerman G. Bähr symbool voor de welstand en het geloof van de burgers van de stad. De van 1726-1743 gebouwde kerk werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd en was na 1945 een waarschuwend teken tegen de oorlog. Tegenwoordig is het een symbool van verzoening. De feestelijke inwijding in het jaar 2005 trok wereldwijde belangstelling. Luisterrijke concerten, plechtige kerkdiensten of een bezichtiging op eigen gelegenheid nodigen uit tot een intensieve kennismaking met de Frauenkirche.

  • De opmerkelijkste bioscoop van Duitsland: UFA-Kristallpalast

    Het ontwerp voor dit bijzondere bioscoopgebouw is afkomstig van het Weense architectenteam Coop Himmelb(l)au en dateert uit de jaren 1997/1998. Het hoog oprijzende glazen bouwlichaam staat als schoolvoorbeeld van het deconstructivisme in een sterk contrast met de omliggende ‘Plattenbauten’, de seriematig opgetrokken flatgebouwen uit de DDR-tijd. De buitenfaçade is een spannend samenspel van beton-, staal- en glasarchitectuur. Door het glazen oppervlak van het gebouwomhulsel dat wordt gedragen door een staalskeletconstructie, ontstaat een kristallijne structuur, waaraan het gebouw ook zijn naam te danken heeft.

  • Pronkgebouw en akoestisch wonder: de Semperopera

    De Semperopera, van 1838-1841 door Gottfried Semper gebouwd, is het operagebouw van de Staatsopera Dresden die als hof- en staatsopera van Saksen kan bogen op een lange historische traditie. Het orkest van de opera is de traditierijke Saksische Staatskapelle Dresden. De fijnzinnige architectuur en een fantastische akoestiek maken deze muzentempel tot een van de hoogtepunten van de 19e-eeuwse theaterarchitectuur en tot een van de mooiste operagebouwen ter wereld. Het in de stijl van de Italiaanse hoogrenaissance opgetrokken pronkgebouw beschikt over een indrukwekkend interieur. De muren, zalen en gangen zijn rijk gedecoreerd met schilderijen en stijlvolle ornamenten.

  • Kunst in de tuinstad: Festspielhaus Hellerau

    Het festivaltheater Hellerau in de eerste Duitse tuinstad werd in 1911 gebouwd volgens een ontwerp van de architect Heinrich Tessenow. Op deze plaats waar de Bauhaus-stijl zijn wortels heeft, komt de legendarische mythe Hellerau weer tot leven. Het is net als vroeger een fascinerende kunstlocatie voor de poorten van Dresden, waar artistieke visioenen en experimenten worden omgezet. Sinds 2004 is in het gebouw het 'Europese Centrum der Kunsten Hellerau' gevestigd, dat zichzelf als een interdisciplinaire kunststroming met het accent op de Europese avant-garde beschouwt. Het programma omvat toneel, dans, mediakunst, beeldende kunst, performance en muziek.

  • Ingenieurskunst in de villawijk: het 'blauwe wonder'

    Dankzij de landschappelijke schoonheid en het prachtige uitzicht tot ver in het Elbedal behoren de hellende oeverstroken van de Elbe in het stadsdeel Loschwitz al van oudsher tot de meest geliefde woonlocaties van de stad. De van 1891 tot 1893 gebouwde stalen vakwerkconstructie van de hangbrug tussen Loschwitz en Blasewitz gold destijds als een technisch wonderwerk. De brug die officieel Loschwitzer Brücke heet, heeft zijn bijnaam 'Blaues Wunder' te danken aan de lichtblauwe verflaag. Sinds jaren debatteren vakmensen over de toekomst van het bouwwerk. Momenteel gaat men er vanuit dat de brug op zijn minst nog tot 2030 in gebruik zal blijven. Vanaf de Körnerplatz starten twee kabelbanen naar de nabij- en iets verder gelegen heuvels langs de Elbe.

  • Gouden tijden in het Groene Gewelf

    Het 'Grüne Gewölbe', de voormalige schatkamer van het heersersgeslacht Wettin-Saksen, omvat ca. 2.000 m² expositieoppervlak en fascineert met zijn meesterwerken van de juweliers- en goudsmeedkunst jaarlijks duizenden bezoekers. Voor een bezoek aan het Grüne Gewölbe is echter wel een goede planning noodzakelijk. Per uur kunnen er namelijk slechts 100 mensen van deze adembenemende tijdreis genieten. De entree voor het Grüne Gewölbe is alleen mogelijk met een 'tijdticket'. Dat betekent dat de entreekaartjes alleen gedurende een vooraf bepaald tijdvenster geldig zijn. Zo kan iedereen in alle rust en zonder veel gedrang de schatten van het museum bewonderen.

  • Op visite bij de keurvorsten: de Dresdener Zwinger

    Dit totaalkunstwerk is een van de belangrijkste bouwwerken van de late barok in Europa. De Kronentor, de poort met de vergulde gewelfde koepel, is een van de symbolen van Dresden geworden. De Zwinger diende als locatie voor hoofse festiviteiten. In de gebouwen bevonden zich toen al de kunstverzamelingen van de keurvorsten, de bibliotheek, de schilderijengalerij van oude meesters, de wapenkamer, de porseleinverzameling, het zoölogisch museum en het wiskundig-natuurkundig kabinet. De binnenhof met de mooie cascades en fonteinen is een heerlijk plekje om even uit te rusten. In de zomer vinden er openluchtevenementen plaats. Lees verder

  • Blauwe nevel en de Oriënt: de Yenidze

    De Yenidze is de voormalige sigarettenfabriek van Dresden. Zij werd vernoemd naar een tabaksstad in het toenmalige Osmaanse Rijk, die tegenwoordig Genissea heet. In 1909 bouwde Martin Hammitzsch het gebouw in de stijl van een moskee, met een glazen koepel en de schoorsteen als minaret. De gekleurde glazen koepel kreeg in 1966, toen de Yenidze als opslag- en administratiegebouw van de sigarettenfabriek diende, een nieuwe beglazing in decente kleurnuances. In 1996 werd het gebouw getrouw naar het origineel gerestaureerd en als kantoorgebouw heropend. In de koepel bevindt zich tegenwoordig een openbaar restaurant.

  • Drie op een rij: de kastelen aan de Elbe

    Schloss Albrechtsberg, het Lingnerschloss en Schloss Eckberg, de drie beroemde Elbekastelen, liggen circa 3 kilometer ten oosten van het stadscentrum tegen de oeverhelling van de Elbe in het stadsdeel Radeberger Vorstadt. Vanaf de tegenoverliggende Elbe-oever heeft men een indrukwekkend zicht op het drietal. De drie kastelen zijn tussen 1850 en 1861 op een vroegere wijnberg gebouwd en liggen ingebed in uitgestrekte, in Engelse stijl vormgegeven parken. Overdag zijn ze via verscheidene poorten aan de Bautzener Landstrasse en een poort aan de Elbe-fietsroute vrij toegankelijk.

  • Hip en happening: de barok- en trendwijk Neustadt

    De wijk Neustadt met zijn multiculturele sfeer is het meest bruisende stadsdeel van Dresden. Hier hebben vele kunstenaars, musici, balkontuinierders, wereldverbeteraars en studenten hun thuis. In het romantische labyrint van drukke straatjes en binnenplaatsjes bevinden zich ruim 150 kroegen van allerlei soorten en maten, kleinkunstpodia, galeries, ateliers, muziekclubs en hippe trendwinkels. De 'Bonte Republiek Neustadt', een traditioneel kunstenaars- en cultuurfeest, is een van de bekendste stadsdeelfeesten van Duitsland.

  • Hoe men tegenwoordig auto's bouwt: de Glazen Fabriek

    De Glazen Fabriek, ontworpen door het Münchense architectenbureau Gunther Henn, staat symbool voor een nieuw tijdperk in de automobielbouw. Het is een op de toekomst gerichte glazen modelfabriek – met strakke lijnen, schoon, transparant en doorzichtig. Het representatieve prestigeobject van de Vrijstaat Saksen en het Volkswagenconcern volgde de strategie, een futuristische ambiance in een perfect aangelegde landschapstuin te verbinden met de mythe van de beroemde barokstad. Met uitzondering van de carrosserieën worden alle onderdelen van het logistiek centrum van Volkswagen op het station Dresden-Friedrichstadt met de CarGotram genaamde tram milieuvriendelijk naar de fabriek vervoerd.

  • Architectuur en winkelbeleving: de Neustädter markthal

    Badend in het licht voelen bezoekers zich in de Neustädter markthal met zijn smeedijzeren balustrades, versierde ijzeren trappen en sfeervolle lantaarns uit de gründerzeit terugverplaatst naar het marktgebeuren omstreeks het jaar 1900. Sinds de reconstructie in 1999 straalt de markthal in hernieuwde glans. Op vier verdiepingen wacht u een fascinerende mix van traditionele architectuur en moderne winkelbeleving. Niet alleen vanwege het uitzonderlijke gewelf wordt het gebouw als de mooiste markthal van Duitsland en als een echte architectonische bijzonderheid beschouwd. Functionaliteit en fascinatie zijn op voorbeeldige wijze behouden gebleven.