Romeinen, carnavalisten en de bisschop: Mainz

Mainz, de hoofdstad van de deelstaat Rijnland-Palts, universiteitsstad, Romeinenstad, mediastad, wordt gekenmerkt door de beroemde drieklank van romaanse dom, Gutenbergs 'zwarte kunst' en Rijnlands carnaval. En voor een grootse nalatenschap uit bijna 2000 jaren, die de bewoners van Mainz vol trots en gelatenheid presenteren. Dat tot de talrijke cultuurgoederen van de stad ook een karakteristieke wijncultuur behoort, maakt Mainz meteen nog eens extra sympathiek.

Waar men zelfs in de biechtstoel kleine zonden begaat

De kunstig gerestaureerde façades van barokke adelshuizen en prachtige kerken ademen geschiedenis. De oude stadskern van Mainz die zich in de schaduw van de Dom uitstrekt tot aan het station Südbahnhof, herinnert aan het Mainz uit de middeleeuwen en het begin van de nieuwe tijd. In de kronkelige, nauwe steegjes die hier bijvoorbeeld Nasengässchen of Heringsbrunnengasse heten, in de talrijke kleine winkels, boetiekjes en cafés rondom de mooie Kirschgarten met zijn romantische vakwerkhuizen en de fontein Marienbrunnen bruist het overdag van het leven. Drukke weekmarkten zijn er niet alleen in de historische stadskern en op de Liebfrauenplatz, maar in bijna alle stadsdelen. Laat op de avond merk je dan dat Mainz de 'wijnkoningin' onder Duitslands steden is. Rheinhessen is de grootste wijnbouwregio van het land en de jonge generatie wijnbouwers bewijst met veel inzet, knowhow en zelfbewustzijn dat ze in staat is buitengewone prestaties te leveren. Hun producten consumeren de bewoners van Mainz bij voorkeur in de gezellige wijnlokalen en cafés, die vrome namen dragen als 'Klingelbeutel' (collectezak) of 'Beichtstuhl' (biechtstoel). Misschien een aanwijzing dat men in Mainz op de goedmoedigheid van de bisschop kan rekenen. Ook wat het nachtleven betreft: 's avonds zijn duizenden studenten op de been en altijd valt er wel ergens een feestje te vieren.

Het Rijnpanorama en een optimistische vorst

In tegenstelling tot de levendige oude binnenstad oogt het panorama van de stad vanaf de Rijn eerder deftig, ingetogen en bijna een beetje strak. Het wordt beheerst door twee stijlperiodes: het modernisme met het stadhuis en het Congress Centrum Mainz in de Rheingoldhalle en de barok respectievelijk renaissance met het Neue Zeughaus, het Deutschordenshaus en het kasteel van de keurvorsten, dat trouwens ook een van de toplocaties van het congrescentrum is. Volgens het oordeel van sommige kunsthistorici overtreft het kasteel met zijn buitengewoon rijke, gedifferentieerde geleding zelfs het kasteel van Heidelberg; deze heren kunnen zich beter niet meer in Heidelberg laten zien... In ieder geval was de opzet van het kasteel van optimisme vervuld: de eerstesteenlegging vond plaats in 1627, midden in de troebelen van de Dertigjarige Oorlog. Het duurde toen echter maar liefst 125 jaar totdat de bouw was voltooid.

Getuigenissen van een groots verleden: musea in Mainz

Mainz – dat is ook een uniek museumlandschap. Behalve het Gutenberg-Museum is met name het Römisch-Germanische Zentralmuseum in het keurvorstelijk kasteel een van de topmusea van de stad. Collecties over de prehistorie en de vroegste geschiedenis, de Romeinse geschiedenis en het begin van de middeleeuwen worden gecompleteerd door grote reparatiewerkplaatsen met een internationale reputatie. Ook Ötzi, de gletsjerman uit Tirol, is hier behandeld. Ruimer opgezet is het Landesmuseum Mainz, waarvan de stichting in 1803 teruggaat op een schenking van 36 schilderijen door Napoleon. Het museum omvat collecties die reiken van het stenen tijdperk tot en met het modernisme. Het Bisschoppelijk Dom- en Diocesaanmuseum in de Dom informeert over de geschiedenis van de bisschopskerk en het bisdom. Een algemeen overzicht geeft het stadshistorisch museum, en het natuurhistorisch museum is het grootste in Rijnland-Palts. Allemaal heel serieuze onderwerpen, maar er bestaat gelukkig ook nog het Mainzer Fastnachtsmuseum dat gewijd is aan de carnavalsgeschiedenis van de stad. En die behoort evengoed bij Mainz als de Romeinen, Gutenberg, de Dom en de wijn.