Kassel: baśnie braci Grimm i nowoczesna sztuka

Kassel. Miasto, które dzięki najbogatszej w tradycję i najważniejszej światowej wystawie sztuki współczesnej „documenta” awansowało do roli pępka świata sztuki nowoczesnej. Kassel nawet bez wystawy „documenta” jest jednym z najważniejszych adresów dla miłośników sztuki w Europie. Pałac Wilhelmshöhe zawiera jeden z największych i najważniejszych zbiorów dzieł Rembrandta oraz słynnego Apolla z Kassel (Kasseler Apoll). A nad miastem króluje widoczny już z daleka symbol Kassel: Herkules.

Czar lat 50 i śródmiejska atmosfera

Dzisiejszy swój obraz Kassel zawdzięcza nie tyle odbudowie po zniszczeniach wojennych, co raczej wybudowaniu nowego miasta na starych podwalinach; w ten sposób miało nastąpić całkowite zerwanie z brzemieniem przeszłości. Dzisiaj miasto Kassel chlubi się licznymi, udanymi przykładami architektury lat 50 ubiegłego wieku. Jednym z nich jest pierwszy w Niemczech, obecnie już zabytkowy pasaż handlowy przeznaczony tylko dla pieszych przy ulicy Treppenstraße. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat prace nad renowacją śródmieścia wyraźnie nabrały tempa, a rezultatem tych działań jest znaczne podniesienie jego atrakcyjności poprzez nowoczesną zabudowę, prezentowanie sztuki w przestrzeni publicznej i przekształcanie w niekonwencjonalny sposób dostępnej powierzchni. Centrum składa się z właściwego śródmieścia, sięgającego aż do „pięknej perspektywy“ z widokiem na rozległy krajobraz zespołu parkowego na Błoniach Karola (Karlsaue) nad rzeką Fulda, następnie mniejszej dzielnicy mieszkaniowo-biznesowej w okolicach ulicy Entenanger i Hali Targowej (Markthalle) oraz rejonu obejmującego obszar od wzgórza Weinberg do dzisiejszego Dworca Kultury (Kulturbahnhof).

Pierwszy niemiecki teatr i słoń Goethego

Szczególny impuls dla rozwoju miasta nadszedł od Krajowej Wystawy Ogrodniczej w 1951 oraz zorganizowanej w tym samym roku po raz pierwszy wystawy „documenta”, a potem także utworzonego w 1970 uniwersytetu: do Kassel przybyli nowi mieszkańcy, nowi goście, nowe grupy docelowe. Kassel jest również jednym z najstarszych ośrodków teatralnych Niemiec: już w 1605 roku wybudowano tutaj pierwszy stały teatr w Niemczech, dzisiejszy Teatr Państwowy w Kassel (Staatstheater Kassel). Obok Teatru Państwowego w Kassel działa też wiele innych scen, które oferują innowacyjne programy przedstawień i występy znakomitych artystów. Krajobraz muzeów w Kassel – poza stałym punktem, jakim jest (Link zu SPuG -> Themenwelten -> Meisterwerke der Gartenkunst -> Schloss Wilhelmshöhe) pałac Wilhelmshöhe (/link) – zasługuje na największą uwagę: sztukę ostatnich dwóch stuleci można znaleźć w Nowej Galerii (Neue Galerie), a słynnego słonia Goethego w Muzeum Przyrodniczym (Naturkundemuseum). Gabinet Astronomiczno-Fizyczny (Astronomisch-Physikalisches Kabinett) i zgromadzony przez landgrafów heskich cenny zbiór instrumentów naukowych, oferuje niezwykłą możliwość wglądu w tajniki astronomii, pomiaru czasu, geodezji, fizyki i matematyki. Poza tym w Kassel znajduje się muzeum poświęcone braciom Grimm, którzy spędzili tutaj 30 lat swojego życia. Zbiory obejmują dokumenty dotyczące życia i twórczości braci Grimm, którzy zdobyli sławę na całym świecie.

documenta. Światowa wystawa sztuki nowoczesnej

Skandal i triumf, protest i zachwyt, prowokacja i eksperyment: documenta nie waha się poruszać wszystkich tych aspektów. documenta jest największym przeglądem sztuki światowej. Jak w lustrze odbijają się w niej panujące stosunki społeczne i aktualna sytuacja środowiska artystycznego całego świata. Wystawa odbywała się pierwotnie co cztery lata. Obecnie jest organizowana co pięć lat i zawsze trwa 100 dni. Pierwsza documenta została zaprezentowana w 1955 roku. Jej inicjatorem był pochodzący z Kassel architekt, projektant i malarz Arnold Bode. któremu w czasach narodowego socjalizmu zakazano wykonywania zawodu, ponieważ jego twórczość uznano za przejaw sztuki zdegenerowanej.

Miejscem wystawy jest od 1955 roku muzeum Fridericianum. W 1992 roku, gdy została zorganizowana documenta 9, do muzeum dobudowano dodatkową halę na cele wystawy. Ponadto organizatorzy wystawy korzystają też zawsze z innych muzeów. Obok prac eksponowanych we wnętrzach muzealnych gmachów, stałym elementem wystawy są również dzieła prezentowane pod gołym niebem. Niektóre ze spektakularnych prac plenerowych są dzisiaj na stałe wkomponowane w obraz miasta. Takimi składnikami miejskiego krajobrazu stały się projekt „7000 dębów” autorstwa Josepha Beuysa, stalowa rzeźba „Rama” austriackiej grupy artystycznej Haus-Rucker-Co, monumentalny „Kilof” na brzegu Fuldy amerykańskiego pop artysty Claesa Oldenburga czy imponująca instalacja jego rodaka Jonathana Borofsky`ego „Człowiek wspinający się do nieba”, symbol documenty 9. Wielkie dzieła sztuki – a każde z nich jest kolejnym argumentem przemawiającym za Kassel. Na marginesie: documenta 13 rozpoczyna się 9 czerwca 2012.