Bremerhaven: zeewerelden en kabouters

De stad en de zeevaart: dat is in Bremerhaven een onscheidbare eenheid. Pas de opbloeiende zeilscheepvaart naar overzee in het begin van de 19e eeuw leidde in het jaar 1827 tot de stichting van de stad. Tegenwoordig koestert en bewaart Bremerhaven als werflocatie, zeehaven en vestigingsplaats van belangrijke musea, onderzoeksinstituten en cultuurvoorzieningen een belangrijk deel van het Duitse maritieme erfgoed.

Vanuit Bremerhaven naar de Nieuwe Wereld
De Hanzestad Bremen, 60 km stroomopwaarts gelegen, was eertijds op zoek naar een haven vlak aan zee en kocht van het koninkrijk Hannover een stuk land waar een kunstmatige haven, de Alter Hafen, werd aangelegd. Sindsdien werden de haveninstallaties steeds verder uitgebreid en de jonge stad ontwikkelde zich tot een belangrijke zee- en vissershaven. Het belangrijkste was echter de lijndienst naar New York, die door de gerenommeerde Bremense scheepvaartmaatschappij Norddeutscher Lloyd vanuit Bremerhaven met grote passagiersschepen werd onderhouden. Miljoenen emigranten die in de Verenigde Staten of in Latijns-Amerika op een beter leven hoopten, namen in Bremerhaven afscheid van het oude continent. Hun laatste blik terug viel wellicht op de de vuurtoren Brinkamahof die destijds nog buiten de stad stond. In 1980 werd hij verplaatst naar de 6 km verder gelegen visserijhaven, waar hij tegenwoordig een nieuw symbool van de stad is – en tegelijkertijd het kleinste café van Bremerhaven.

Over vuurtorens en talrijke andere facetten van het maritieme leven vertelt het fantastische Historisch Museum van de stad. Het ligt op de mooiste plek in de zeestad, bijna midden in de city en toch omgeven door rust en natuur. Het museum blinkt uit door zijn vermetele, toekomstgerichte architectuur en hanteert een modern, actief concept. Hier worden het verleden, het heden en de toekomst van de gehele regio op veelzijdige wijze en realistische wijze belicht. Het museum opende zijn deuren reeds in 1906; in 2006 vierde het zijn 100-jarig jubileum als stadsmuseum en het is tegenwoordig net als toen altijd een bezoek waard.

Over de goede geest op oude schepen

Ook de kabouter is in Bremerhaven thuis: niet ver van het Duitse Scheepvaartmuseum staat een fontein met een dwergachtig mannetje, precies, een kabouter. Volgens het bijgeloof is het een kobold die op houten schepen woont, nauwelijks twee voet lang, de geest van een overledene wiens ziel eertijds een boom als woonplaats had gekozen. Als deze boom tot mastboom van een schip wordt uitverkoren, ontstaat uit de geest de kabouter, die als beschermer van het schip en de bemanning wordt beschouwd – en af en toe een slecht humeur heeft. Een mooie sage – en een sage die waarschijnlijk alleen maar in een zo nauw met de zee verbonden stad als Bremerhaven kon ontstaan.