De schoonheid van de macht: Lübeck

Lübeck, de 'koningin van de Hanze', werd in het jaar 1143 gesticht als eerste 'westerse stad aan de Oostzeekust' en is een lichtend voorbeeld voor de gehele hanzeatische stedenfamilie in het Oostzeegebied. Middeleeuwse ambiance en cultuurhistorische bezienswaardigheden bepalen nog heden het schitterende stadsbeeld en herinneren aan het grootse verleden als vrije rijks- en Hanzestad.

Lichtpunt van de vrijheid – en centrum van de wereldhandel

Lübeck: eeuwenlang klonk de naam van de stad naar vrijheid, recht en welvaart. Het Lübische Recht, waarin destijds land- en zeerechtelijke grondregels waren verenigd, vormde de aanstoot tot ruim honderd stadsstichtingen rondom de Oostzee. Hiermee waren de voorwaarden geschapen voor de grandioze opbloei van de Hanze tot de grootste handelsmacht van zijn tijd. Het onbetwiste centrum was Lübeck, een van de luisterrijkste vroege metropolen van de wereldhandel. De door water omsloten historische stadskern met de zeven torens van de vijf hoofdkerken getuigt van 1000 jaar bewogen geschiedenis en valt als UNESCO-werelderfgoed onder monumentenzorg. Terecht: het rijke bestand aan historische gebouwen uit de gotiek, de renaissance, de barok en het classicisme, de straten en steegjes, kerken en kloosters, burgerhuizen en versterkingswerken ogen als een uniek, harmonisch afgerond geheel. Tot de belangrijkste gebouwen behoren het ensemble rondom het raadhuis, het Burgklooster, de Koberg – een volledig behouden gebleven stadsbuurt uit het einde van de 13e eeuw – met de Jakobikirche, het Heiligen-Geist-Hospital en de bebouwing tussen de Glockengiesser- en de Aegidienstrasse, het carré met de deftige patriciërshuizen tussen de Petrikirche en de Dom, de stadspoort Holstentor en de 'Salzspeicher' (zoutpakhuizen) op de linkeroever van de Trave.

Het tweede gezicht van de stad en drie Nobelprijswinnaars

Een wandeling door het middeleeuwse Lübeck is een unieke belevenis – des te meer omdat de stad beslist ook moderne dingen te bieden heeft: als de dag ten einde loopt, komt er leven in de talrijke cafés, restaurants, bars, clubs en discotheken. Lübeck verandert dan in een bruisende, trendy stad en zo menig nuchter terughoudende Hanzeaat ontdekt hier zijn uitgelaten kant. Misschien ook Günter Grass, naast Thomas Mann en Willy Brandt een van de drie Nobelprijswinnaars wier namen met Lübeck verbonden zijn. In het Forum voor Literatuur en Beeldende Kunst, eenvoudiger Günter-Grass-Haus genaamd, wordt in de permanente expositie de beeldende kunst van de gevierde schrijver evenals de nauwe verbinding tussen zijn literaire en kunstproductie voorgesteld. In wisselende tentoonstellingen worden behalve het werk van Grass op het gebied van beeldende kunst, literatuur en muziek ook andere 'dubbele talenten' getoond. Bij het huis behoren een tuin met beeldhouwwerken van Grass, een archief, de bibliotheek en een winkel.

Lübecks mooiste dochter en een zoete lekkernij

Travemünde: zonder haar 'kleintje' had de 'koningin van de Hanze' zichzelf wellicht nooit de kroon kunnen opzetten. De rijke handelsstad Lübeck was afhankelijk van een vrije toegang tot de zee. Reeds in 1329 kocht zij het kleine vissersdorp voor 1.060 markpenningen. Een goede koop, zoals een uitstapje naar het aantrekkelijke havenstadje bewijst. Een goede koop is trouwens ook altijd de Lübecker marsepein. Amandelen, de belangrijkste grondstof, zijn naar men zegt al in de 13e eeuw in Lübeck ingevoerd, en als schaarse lekkernij werd de marsepein destijds genezende werking toegeschreven. Daarom mochten in de 16e eeuw uitsluitend de apothekers marsepein bereiden. Al gauw ontdekte ook de adel deze lekkernij – en marsepein deed zijn intrede als dessert op vorstelijke tafels. Voor het gewone volk was de kostelijkheid echter meestal niet beschikbaar – maar dat is nu gelukkig allang niet meer het geval.