Essen – stawianie znaków i radość z nowości

Wszędzie w mieście jest widoczna, odczuwalna i przeżywana atmosfera przełomu, gwałtowna jego przemiana w centrum usług, nauki, wzornictwa i medycyny. Nowoczesność i przeszłość, historia i opowieści między epoką stali a romantyzmu, stara sztuka i kultura dla jutra: bez sprzeczności, ale w aspekcie nowej urbanistyki, która uczyniła z miasta bez wątpienia atrakcyjne miejsce wśród metropolii na obszarze Zagłębia Ruhry.

Kiedyś żelazo i stal, dzisiaj oczy i uszy otwarte na nowość, niekonwencjonalność, sztukę w przestrzeni i sztukę autoinscenizacji. Oto przykład, czego można doświadczyć na Ścieżce Kultury: 372 niebieskie kamienie wskazują drogę do 82 „znaków miasta”, do architektury, instalacji, sztuki iluminacji, rzeźb i figur – 82 zaproszenia do uśmiechu, zdumienia, zadumy i dyskusji. A po drodze mija się gmach opery, zbudowanej według projektu wielkiego Alvara Aalto, Wyższą Szkołę Artystyczną Folkwang (Kunsthochschule Folkwang), teatr Grillo (Grillo-Theater), Muzeum Plakatu (Plakatmuseum) i Lichtburg, wielką salę kinową, będącą zarazem najstarszym, wciąż czynnym kinem w Niemczech.

W centrum miasta plac zamkowy Burgplatz z kościołem św. Jana (Johanneskirche), katedrą, skarbcem katedralnym, pałacem biskupim (Bischofspalais) i widokiem na Starą Synagogę i kościół Pokoju (Friedenskirche) stanowią ciekawy śródmiejski zespół architektoniczny, a na ulicy Kettwiger Straße, utworzonej w 1958 roku pierwszej w Niemczech strefie przeznaczonej tylko dla pieszych, zapowiadają się zakupy w każdym możliwym wymiarze. Każdego roku na początku lata na Ścieżce Kultury odbywa się festiwal, z muzyką, spektaklami teatralnymi, tańcem i światłem, a ulica Kettwiger Straße staje się najdłuższym pasażem smakoszy w całym kraju, przypuszczając ostry atak na wszelkie diety i przyrzeczenia dbałości o zdrowe żywienie.

Ale Essen oferuje też wyspę refleksji i zadumy, gwarantującą intensywne spotkanie ze sztuką zupełnie innego rodzaju. Skarbiec katedry w Essen kryje w sobie Złotą Madonnę (Goldene Madonna), jedno z najważniejszych dzieł sztuki wczesnego średniowiecza, najstarsze na świecie pełnoplastyczne przedstawienie Marii. Mierząca 74 cm rzeźba powstała przed ponad 1000 lat za czasów rządów Matyldy, opatki klasztoru w Essen. Została wyrzeźbiona z drewna topolowego, a następnie cała powierzchnia rzeźby została pokryta złotem. Oczy Marii i Dzieciątka, co od razu zauważa obserwator, są wykonane ze świecącej, niebieskiej emalii. Rzeźbę można oglądać w porach otwarcia kościoła, wstęp wolny.

Natomiast w „red dot museum” znajdują się przedmioty zupełnie odmiennego światowego kultu: wspólne dla najrozmaitszych eksponatów prezentowanych w muzeum jest ich wzornictwo, za które zostały wyróżnione prestiżową nagrodą w dziedzinie projektowania użytkowego „red dot award”. Muzeum stanowi największą na świecie wystawę współczesnego wzornictwa: 1000 produktów z całego świata na powierzchni ponad 4000 metrów kwadratowych. Już sam budynek muzeum jest przykładem wzornictwa najwyższej kasy: został zaprojektowany przez Normana Fostera.