Ulm – najlepsze połączenie tradycji i nowoczesności

Wieża katedry ulmskiej górującej od wieków nad miastem wydaje się sięgać do samego nieba. Miasto zostało zniszczone w znacznym stopniu podczas wojny i po jej zakończeniu walczyło o właściwą odbudowę. Zawarto udany kompromis, który nadał miastu nowy, indywidualny charakter – z jednej strony starannie odbudowane, z drugiej zaś porywająco nowoczesne.

Oczywiście – nad miastem dominuje katedra, „palec boży” z najwyższą na świecie kościelną wieżą. Plac przed katedrą – Münsterplatz – to pasjonujący plac miejski łączący historię z wizjonerską architekturą. Ale bez dwóch zdań, Ulm to więcej, niż katedra i Münsterplatz. Widać to już, gdy zaledwie kilka kroków dalej wyłania się wspaniały ratusz. Jego najstarsza część powstała w 1370 roku jako dom towarowy, w 1419 roku budowlę po raz pierwszy nazwano ratuszem, a około roku 1520 umieszczono na nim bogato zdobiony zegar astronomiczny. Na klatce schodowej ratusza można podziwiać rekonstrukcję maszyny latającej Albrechta Ludwiga Berblingera, legendarnego „krawca z Ulm”. Niestety jego próby lotu 200 lat temu nie powiodły się – w decydującym dniu zabrakło korzystnych wiatrów, a „lot” zakończył się lądowaniem – a raczej wodowaniem w Dunaju. Do dziś jednak jest uważany za dzielnego człowieka, a to, że mieszkańcy Ulm chętnie przenoszą się w inne wymiary, przynajmniej w duchu, potwierdza również fakt, iż w Ulm urodził się Albert Einstein. Nowe wymiary, przynajmniej w zakresie planowania przestrzennego, otworzyły się również przy budowie „Nowego Centrum“ pomiędzy Münsterplatz a ratuszem. Tradycja i nowoczesność tworzą tu zespół z imponującym bogactwem kontrastów. Najlepszym tego przykładem jest budynek Stadthaus zaprojektowany przez nowojorskiego architekta Richarda Meiera, cieszące się międzynarodowym uznaniem przełomowe dzieło nowoczesnej architektury, otwarte miejsce spotkań ze sztuką, kulturą, ludźmi i ciekawym miastem.

W piwnicy budynku można zwiedzać ekspozycję stałą poświęconą archeologii i historii Münsterplatz – już choćby to stanowi piękny kontrast z architekturą budynku. Również sklep optyczny „Haus der Sinne“ z kawiarnią na trzecim piętrze i wspaniałym widokiem na katedrę, budynek banku Sparkasse, galeria sztuki Weishaupt zaprojektowana przez Wolframa Wöhra, szklana piramida Biblioteki Miejskiej autorstwa Gottfrieda Böhma oraz biurowiec „Obere Stube“ z ruchomą elewacją stawiają na nowoczesny język formy w bezpośrednim pobliżu katedry i ratusza – co wśród ekspertów spotkało się z wielkim, a wśród mieszkańców Ulm z mniejszym entuzjazmem. Wycieczka po mieście wiedzie dalej przez Weinhof, który przez prawie 500 lat był najważniejszym domem towarowym miasta, mijając po drodze najstarszy budynek w mieście – Steinhaus, romańską kaplicę św. Mikołaja (Nikolauskapelle) z około 1220 roku i prowadzi do „Domu Przysięgi“ z XVII wieku. Co roku w „Schwörmontag“, ulmskie święto obchodzone w przedostatni poniedziałek lipca, prezydent miasta odnawia na balkonie przysięgę na konstytucję miasta w sposób określony w Großer Schwörbrief (Wielki List Przysięgi) z 1397 roku. Niezmiernie ciekawe jest też Muzeum Ulm (Ulmer Museum). W zbiorach archeologicznych muzeum znajduje między innymi „człowiek-lew”, najstarsza rzeźba przedstawiająca człowieka z głową zwierzęcia, pochodząca sprzed około 30 tysięcy lat. Ponadto muzeum posiada interesującą kolekcję najważniejszych dzieł powojennej sztuki europejskiej i amerykańskiej.

W panoramie miasta wzrok przykuwają dwie wieże, będące pozostałością po starych fortyfikacjach miejskich: Gęsia Wieża (Gänseturm) i Wieża Rzeźników (Metzgerturm), wybudowane w 1345 roku. Ta ostatnia jest znana też jako Krzywa Wieża w Ulm. Historia wieży kryje ciekawą anegdotę – otóż miejscy rzeźnicy, w ramach oszczędności, zaczęli nadziewać kiełbasę trocinami. Kiedy mieszkańcy dowiedzieli się o tym, zamknęli sprawców w wieży. Gdy w wieży zjawił się rozgniewany burmistrz, tłuści rzeźnicy schowali się ze strachu przed nim do kąta. Wówczas to wieża miała się przechylić pod ich ciężarem. W rzeczywistości wieża jest krzywa, ponieważ podłoże, na którym stoi, było kiedyś terenem bagiennym. Natomiast lepiej nie ugrzęznąć w uroczej dzielnicy rybackiej, średniowiecznej „guten Stube“ miasta, lub w jednym z licznych ogródków piwnych w Ulm i Neu-Ulm, bawarskiego siostrzanego miasta po drugiej stronie Dunaju. Ale oczywiście zrobisz, jak chcesz. Ważne, że przyjedziesz do Ulm.