U carstvu dvoraca i vrtova: Potsdam

Potsdam, glavni grad pokrajine Brandenburg, pre svega je poznat po istorijskom ustoličenju kao nekadašnji prestoni grad Pruske, sa brojnim i jedinstvenim dvorcima i parkovima. Sjaj i slava Pruske, pruskih kraljeva Fridriha I i Fridrih II, zvanog Veliki, tradicija kao grada nauke i umetnosti: Potsdam nudi kulturu i istoriju u dimenziji od koje zastaje dah.

Kraljevski snovi i najveće nasleđe Nemačke

Pre 300 godina garnizonski gradu Potsdam postaje jedan od najveličanstvenijih prestonih gradova u Evropi. Pruski kraljevi su u Potsdamu i oko njega ostvarili barokni san, njihovi naslednici su proširili sliku grada u veličanstveni spomenik klasicizma. Već 1990. je kulturni prostor Potsdama – u to vreme na zajednički zahtev obe nemačke države – proglašen UNESCO svetskom kulturnom baštinom. Od tada parkovi Sansusi, novi vrt, Babelsberg, Glinike i Ostrvo paunova sa svojim dvorcima pripadaju svetskom kulturnom nasleđu, kome su 1992. pridodati dvorci i parkovi Sakrov i Hajlandskirhe, a 1999. je spisku pridruženo još 14 spomenika, među njima dvorac i park Lindšted, ruska kolonija Aleksandrovka, Belvedere na Pfingstbergu, kraljevska železnica i opservatorija u parku Babelsberg. Sve u svemu, svetska baština se prostire na oko 500 hektara parkova i 150 zgrada iz perioda 1730-1916.

Novi dvorac na Staroj tržnici i tri prelepe gradske kapije

Šetnja kroz istorijski centar Potsdama mogla bi da počne na Staroj tržnici, na centralnom trgu. Trg Sv. Nikole, vrt i stara gradska većnica čine celinu plemenite uzvišenosti. Trenutno se na Staroj tržnici rekonstruiše gradski dvorac kao buduće sedište pokrajinskog parlamenta; „Infoboks za izložbu” izveštava o ovom ambicioznom građevinskom projektu i istoriji dvorca, koji je DDR 1959. srušila kao ostatak pruskog imperijalizma. Nova tržnica iz 17. i 18. veka, delimično sakrivena iza niza kuća, je jedan od najbolje očuvanih baroknih trgova Evrope i verovatno najlepši trg grada. U nekadašnjoj štali za kočije se danas nalazi znamenita kuća brandeburško-pruske istorije. Trg Luizenplac koji se nadovezuje na baroknu Brandendurgerštrase i spaja je sa alejom na ulasku u park Sansusi.

Tri velelepne gradske kapije obeležavaju stari Potsdam, jedna lepša od druge: Brandenburška kapija, monumentalna trijumfalna kapija u čast Sedmogodišnjeg rata, Lovačka kapija, nazvana po severnom vojvodskom lovištu i Nauen kapija, jedno od najpopularnijih mesta za sastajanje u centru grada, kao i lep primer engleske neogotike.

Prusko delo i doprinos Evropi

Kroz Nauen kapiju put vodi u holandsku četvrt, u kojem su duh i stil života grada naročito prijatni: ljupka dvorišta, kafići, prilično otkačeni barovi i avangardne galerije pozivaju na šetnju i razonodu. Nisu samo Holanđani u Potsdamu našli novu domovinu: prestoni grad je od samog početka u evropskom znaku. Naselje Hugenota, uspostavljanje ruskog naselja, švajcarske kuće iz 19. veka, norveška mornarska stanica Kongsnes, dvorac Sesilienhof, izgrađen u engleskom seoskom stilu: Potsdam je uvek otvoren za ljude, kulture i ideje. I naravno za posetioce. Danas, kao i nekad, kada je došao Volter i ostao dve godine.