• 0
Ruhrgebied: van hoogovens naar hoogcultuur

Ruhrgebied: van hoogovens naar hoogcultuur

De voormalige kolengroeve van Duitsland, met vijf miljoen inwoners een van de grootste Europese agglomeraties, is tegenwoordig een van de dichtste cultuurlandschappen van het continent. Met de metropolen Bochum, Dortmund, Duisburg, Essen en Oberhausen en een groot aantal andere steden vormt het Ruhrgebied een unieke urbane ruimte vol verrassingen.

Ligt het Ruhrgebied aan de Ruhr? Niet alleen – en dat is misschien de eerste verrassing. Want naast de Ruhr, die het gebied aan de zuidkant begrenst en het zijn naam heeft gegeven, waren ook de Emscher en de Lippe belangrijk voor het vroegere industriegebied. Maar aan welk water ook gelegen, alle grote en kleine steden in het Ruhrgebied hebben één ding gemeen: de overgang van industrie naar cultuur is hen op een bewonderenswaardige manier gelukt. Sinds het Europese cultuurhoofdstadjaar RUHR.2010 is deze rolverandering overduidelijk, onomkeerbaar, realiteit en nieuwe identiteit tegelijk – niet alleen in de 'big five' Duisburg, Oberhausen, Essen, Bochum en Dortmund, maar in alle meer dan 50 steden van het Ruhrgebied. Grote internationale evenementen als de Ruhrtriennale, het Ruhr-pianofestival en de Ruhrfestspiele omvatten de hele regio en behoren tot het allerbeste wat er tegenwoordig op podia en in concertzalen te beleven is. De RuhrKunstMuseen vormen het dichtste museumlandschap op het gebied van de moderne kunst ter wereld: 20 musea in 15 steden, allemaal op slechts een paar kilometer afstand van elkaar. Zelf maken ze op hun beurt deel uit van een groot netwerk van ca. 200 musea, waarvan het in 1883 geopende Museum für Kunst und Kulturgeschichte Dortmund het oudste is en het Museum Folkwang met ca. 800.000 bezoekers per jaar het grootste. En ook dit netwerk is weer onderdeel van een nog belangrijker geheel: een nieuwe cultuurregio in wording, die echter ook zijn grote industriële erfgoed in ere houdt en bewaart. Verandering door cultuur en cultuur door verandering, industriecomplexen als nieuwe podia en een bevolking die deze nieuwe weg vol enthousiasme bewandelt: dat is het Ruhrgebied.

Ze staan er nog, de hoogovens, de gasopslagtanks en schachttorens, de zichtbare symbolen van het industriële erfgoed. En ze bepalen tot op heden het gezicht van het Ruhrgebied, ook al wordt hier geen steenkool meer gedolven, maar wordt er theater, muziek, schilderkunst, dans, performance en andere kunst bedreven. Langs de Route der Industriekultur zijn deze symbolen nog altijd te zien: een 400 kilometer lange ronde door het Ruhrgebied, van Duisburg naar Hamm en Hagen, die loopt langs 54 belangrijke getuigenissen van het industrieel verleden en heden. Een van de beste voorbeelden is te vinden in Duisburg: het landschapspark Duisburg-Nord, waar een stilgelegd industriecomplex is veranderd in een multifunctioneel park van een geheel nieuwe dimensie – met het grootste kunstmatig aangelegde duikcentrum in een voormalige gasopslagtank, een alpine klimtuin en nog veel meer wat u in een industriemetropool nu niet bepaald zou verwachten. Oberhausen, dat aan Duisburg grenst, heeft met de Gasometer tussen het Rhein-Hernekanaal en het enorme winkel- en vrijetijdscentrum CentrO haar oude symbool herontdekt: een stalen gigant, een in 1929 gebouwde voormalige cokesgastank en tegenwoordig een van de meest bijzondere expositiehallen in Europa. Essen, dat u het 'centrale stadsdeel' van de cultuurhoofdstad RUHR.2010 zou kunnen noemen, beschikt met de Zeche Zollverein niet alleen over UNESCO-werelderfgoed, maar ook over het meest sprekende symbool voor de veranderingen die zich in de regio hebben voltrokken. Minder spectaculair, maar niet minder bezienswaardig is 'de schat van Essen', de gouden Madonna in de domschatkamer van de munsterkerk in Essen. Het is het oudste volplastische Mariabeeld ter wereld en een van de belangrijkste kunstwerken uit de vroege middeleeuwen – van een ongelooflijke eenvoud en adembenemend mooi tegelijk. Wereldlijke cultuurvoorwerpen zijn daarentegen te vinden in het red dot design museum, de grootste tentoonstelling op het gebied van hedendaagse vormgeving ter wereld. Op meer dan 4.000 m² zijn hier ca. 1.000 designobjecten te bewonderen die zijn bekroond met de internationaal begeerde en erkende red dot design award.

Op weer slechts een steenworp afstand, in Bochum, bevindt zich de centrale speellocatie van de Ruhrtriennale, de Jahrhunderthalle, een van de eerste voorbeelden van een modern en doelmatig door een ingenieur ontworpen gebouw en een symbool van het nieuwe Ruhrgebied. Informatie over de tijd dat Bochum een stad was waar de schoorstenen rookten en de hoogovens gloeiden, is te vinden in het Deutsches Bergbau-Museum, het grootste mijnbouwmuseum ter wereld. Meer dan 400.000 bezoekers per jaar dalen hier eerst af in de mijn en nemen daarna de lift naar de 63 meter hoge schachttoren, die een fantastisch uitzicht biedt over Bochum en de 'Pott' – zoals de inwoners zelf het Ruhrgebied vaak noemen. De Ruhrtriennale vindt overigens ieder jaar plaats. De naam heeft betrekking op het feit dat de artistieke leiding van dit internationale kunstfestival eens in de drie jaar in andere handen overgaat. En wat Bochum betreft: de stad die ooit de meeste mijnen in het Ruhrgebied had, is nu de stad met de meeste theaters en het uitgaanscentrum van de regio. Wie eenmaal in de Bermudadriehoek is geweest, zal dat niet zo snel vergeten. Sterren kijken kunt u ook in Bochum – in het Zeiss-Planetarium. Wanneer u verder reist naar Dortmund, straalt u aan de horizon al van grote afstand een enorme 'U' tegemoet. Hier staat het vroegere gist- en pakhuis van de Union-Brauerei, dat tegenwoordig een centrum is voor kunst, creativiteit en creatieve economie, de 'Dortmunder U' genaamd. Op het dak van dit gebouw prijkt namelijk sinds 1962 een negen meter hoge, goudkleurige 'U', symbool van de brouwerij – en van de stad. Op een paar kilometer afstand bevindt zich een ander symbool van de stad, het stadion van Borussia. Weer iets verderop, ten zuidoosten van de stad, ontspringt de Emscher. Vroeger stond deze bekend als de vuilste rivier van Duitsland, maar nu wordt geprobeerd de natuur hier terug te brengen in haar oorspronkelijke staat. Er wordt hard aan gewerkt om aan de Emscher in de jaren tot 2020 een nieuw, aantrekkelijk landschap te realiseren. Ook dat is typerend voor het nieuwe Ruhrgebied: van gisteren morgen maken. En genieten van vandaag. Eén ding nog: het zal u bevallen, het nieuwe Ruhrgebied.

City-highlights

Het in 1964 gebouwde Zeiss Planetarium in Bochum is een van de modernste planetariums ter wereld.

Door een centrale projector wordt een beeld van de sterrenhemel geprojecteerd op het koepelvormige dak, zodat het net is of je echt naar de sterrenhemel kijkt. In de gang rondom de projectiezaal worden permanente en wisselende tentoonstellingen gehouden. In mei 2010 is het planetarium na een verbouwing van vier maanden heropend. Het was toen het eerste planetarium ter wereld met Velvet-Full-Dome-projectietechnologie.

De mijnwerkerswijk Dahlhauser Heide is tussen 1906 en 1915 ontstaan als modelwijk voor de arbeiders van de nabijgelegen kolenmijn Hannover. De mijnwerkerskolonie die in de volksmond ook wel 'Kappeskolonie' (koolkolonie) wordt genoemd, is een van de mooiste woonwijken in het Ruhrgebied. Hij werd door de huisarchitect van de familie Krupp, Robert Schmoll, als tuinstad ontworpen en gerealiseerd. De huizen in de Dahlhauser Heide werden voor het merendeel volgens hetzelfde principe gebouwd: op de begane grond bevonden zich de woonkamer en de keuken, een trap leidde naar de eerste verdieping met twee kleine slaapkamers. Om de arbeiders de mogelijkheid te geven hun eigen groenten te verbouwen, kreeg elke tweegezinswoning een tuin.

De Jahrhunderthalle Bochum met zijn luchtige staalconstructie geldt als een van de eerste voorbeelden van een zuiver utiliteitsgericht ingenieursontwerp. Na een zorgvuldige verbouwing is het een symbool geworden voor de geslaagde synthese van traditie en moderne tijd – en daarmee een symbool van het nieuwe Ruhrgebied. Van buiten blinkt de historische façade uit door nieuwe architectonische elementen, in het interieur bieden supermoderne technische voorzieningen fascinerende mogelijkheden. Drie hallen van verschillende afmetingen bieden ruimte voor banketten, presentaties, concerten, groots theater en kleine experimenten.

De 'Bermudadriehoek' in het centrum van Bochum is de grootste en bekendste restaurant- en vooral kroegenwijk in het Ruhrgebied. Hij begint zo'n 200 meter ten oosten van het centraal station en is de zuidelijke verlenging van de voetgangerszone in de Bochumse binnenstad. Behalve talloze kleine kroegjes, vele ervan met een biertuin, zijn er ook ongeveer 30 restaurants in verschillende prijsklassen en stijlrichtingen. Er wordt vooral bier gedronken, maar er worden ook cocktails geserveerd. De curryworst smaakt hier trouwens even lekker als in Berlijn. En hij hoort gewoon bij een avondje stappen in de Bermudadriehoek.

Meer weergeven
Evenementen

Ruhrtriennale – Festival of the Arts

Music, dance, theatre, performance and fine arts in the former industrial buildings of the Ruhr Area: that’s the Ruhrtriennale.

The venues of the Ruhrtriennale are the region’s outstanding industrial monuments, transformed each year into spectacular sites for impressive arts productions. At the centre of all this are contemporary artists seeking a dialogue with industrial spaces and between the disciplines. World premieres and new works are the essence of the programme which makes visiting the Ruhrtriennale an incomparable event. Every season, festival productions from the Ruhr region go on tour around the world.

Eerstvolgende evenementen:

21.08.2019 - 29.09.2019

21.08.2019 - 29.09.2019

21.08.2019 - 29.09.2019

21.08.2019 - 29.09.2019

21.08.2019 - 29.09.2019

Plaats van het evenement

Jahrhunderthalle Bochum
An der Jahrhunderthalle 1
44793 Bochum

Organisator

Ruhrtriennale
Gerard-Mortier-PLatz 1
44795 Bochum
Fon: +49 (0)234 97 483 300
info@ruhrtriennale.de

Alle informatie over prijzen, data en openingstijden onder voorbehoud.

Evenementen & events

Evenementen zoeken
(in het Duits en Engels)
Meer zoekcriteria
Alles terugzetten