Co ma Berlin, czego nie mają inne światowe metropolie? To przede wszystkim sami berlińczycy, których dość szorstki, lecz jednocześnie serdeczny urok tworzy wyjątkową atmosferę Berlina. I oczywiście niewiarygodne bogactwo zabytków i atrakcji turystycznych, w których odbija się zarówno optymizm i duch czasu, jak i wielka historia i dramaty XX wieku.
Berlin kojarzy się w pierwszej chwili z Bramą Brandenburską, chyba najsłynniejszą budowlą stolicy. Przez dziesiątki lat stanowiła symbol podziału Niemiec, lecz również serce tętniącej życiem metropolii pełnej idei i impulsów, sztuki, kultury i kreatywności. Kurfürstendamm, uosobienie eleganckiego bulwaru, dom handlowy KaDeWe, modne butiki i eleganckie galerie kształtują obraz zachodniej części miasta na równi ze wspaniałymi dzielnicami i oczywiście słynnym berlińskim życiem nocnym. Będąc w Berlinie trzeba koniecznie przeznaczyć jeden wieczór na wizytę w Friedrichstadt-Palast, największym w Niemczech teatrze rewiowym. Atmosferą światowej metropolii promieniuje bez wątpienia również dzielnica rządowa, rozciągająca się od Bramy Brandenburskiej i pobliskiego Reichstagu w kierunku na wschód. Pokój i wolność są tu w dobrych rękach – inaczej niż w czasach, gdy z Berlina wydawane były rozkazy niepojętych zbrodni. O tej mrocznej historii przypomina pomnik pomordowanych Żydów europejskich według projektu nowojorskiego architekta Petera Eisenmana w bezpośrednim sąsiedztwie Bramy Brandenburskiej, jak również miejsce pamięci „Topografia terroru” (Topographie des Terrors) w dawnej siedzibie głównej Stasi.
Na wschód ciągnie się wielka i imponująca arteria berlińska Unter den Linden w kierunku Alexanderplatz, mijając wpisaną na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO wyspę muzeów Museumsinsel, Katedrę Berlińską, Nowy Odwach (Neue Wache) oraz barokowy arsenał, w którym dziś mieści się Muzeum Historii Niemiec (Deutsches Historisches Museum). Dalej ulica wiedzie obok wieży telewizyjnej (Fernsehturm), do dziś najwyższej niemieckiej budowli. Z wieży rozciąga się widok na cały Berlin i Brandenburgię. Wizyta na wieży należy do żelaznych punktów programu każdego pobytu w Berlinie. Kawałek dalej rozpościera się Gendarmenmarkt, najpiękniejszy plac w Berlinie, przy którym wznosi się Niemiecka Katedra (Deutscher Dom), Francuska Katedra (Französischer Dom) oraz sala koncertowa, tworząc niezwykle wzniosłą atmosferę. Mniej wzniosła, za to niezwykle luźna i lekka atmosfera panuje w Hackesche Höfe, również w centrum Berlina. To największy w Niemczech zamknięty zespół powiązanych ze sobą dziedzińców, objęty w 1977 roku ochroną konserwatorską. Tutaj można poczuć na własnej skórze stary Berlin, barwną mieszankę galerii sztuki, kin, teatrów i rewii, knajpek, restauracji i barów, miłych, małych sklepików i flagowych salonów wielkich koncernów. Tutaj można najintensywniej poczuć kreatywną atmosferę Berlina, która dziś, po upływie niemal ćwierćwiecza od upadku muru berlińskiego, tworzy charakter miasta znacznie bardziej, niż w innych metropoliach. Atelier Niemiec, miasto życia nocnego, miasto mody, miasto designu, miasto muzyki – atmosfera przełomu w zjednoczonym mieście była jedyna w swoim rodzaju i pozostaje taka do dziś. Setki pracowni w podwórkach kamienic obudziły się do nowego życia, sztuka opanowała ulice, ściany domów, całe dzielnice. I oczywiście pozostałości po murze, które stały się jako East Side Gallery pomiędzy mostem Oberbaumbrücke a dworcem Ostbahnhof ilustrowanym leksykonem street art. Dzisiaj Kreuzberg i Prenzlauer Berg, Neukölln i Wedding to wymarzony adres dla ponad 20 tysięcy artystów. Tworzą oni atmosferę i wystrój miasta, czyniąc z niego ośrodek sztuki alternatywnej. Zanurz się w ten kosmos, daj się zainspirować, uwieść i zachwycić. I poznaj ludzi Berlina – obok wszystkich zabytków i atrakcji to chyba najlepszy powód, aby odwiedzić to wspaniałe miasto. I powracać tu regularnie.
Przejście do historii: Brama Brandenburska (Brandenburger Tor) »
Elegancja władzy: dzielnica rządowa »
Spotkanie gwiazd: Międzynarodowy Festiwal Filmowy Berlinale »
Skarbiec ludzkości: Wyspa Muzeów (Museumsinsel) »
Muzeum Muru Berlińskiego przy Checkpoint Charlie »
Pomnik Pomordowanych Żydów Europy (Denkmal für die ermordeten Juden Europas) »
Berlin taki, jak kiedyś: dziedzińce Hackesche Höfe »
Na wysokościach: berlińska wieża telewizyjna (Berliner Fernsehturm) »
The show must go on: Friedrichstadt-Palast »
Chwila kontemplacji: berlińska katedra »
Pomnik dla pokoju: Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma (Kaiser-Wilhelm-Gedächtnis-Kirche) »
Dobra i bardzo droga: dzielnica 206 »
Dwa tysiąclecia niemiecko-żydowskiej historii »
Niemieckie Muzeum Historyczne (Deutsches Historisches Museum) »
Z biegiem czasu: cmentarz żydowski w Berlinie-Weißensee »
Raj sportów wodnych wśród zieleni: jezioro Wannsee »
Berlin Wall »
Berlin Philharmonic »
Muzeum Judaizmu »
Unter den Linden »
German Historical Museum »
Museum of Natural History, Berlin »
Germany Museum of Technology »
Berlin Wall Memorial »
Topography of Terror »
DDR Museum »
The Berlin- Hohenschönhausen Memorial »
Żadna inna berlińska budowla nie jest tak znana w świecie, jak Brama Brandenburska (Brandenburger Tor), wybudowana w latach 1789-91 według projektu C. G. Langhansa przy Placu Paryskim (Pariser Platz) w centrum miasta. Wraz z budową Muru Berlińskiego w 1961 roku Brama Brandenburska na 28 lat stała się nieprzekraczalna. Jako znak i symbol ponownego zjednoczenia Niemiec dzisiaj jest najlepszym reprezentantem współczesności i historii miasta. Sześć doryckich kolumn dźwiga budowę, której przejścia są obecnie otwarte wyłącznie dla pieszych. Osławiona kwadryga, przedstawiająca boginię zwycięstwa Wiktorię w czterokonnym rydwanie, została umieszczona na bramie w roku 1794.
Droga przecinająca ulicę Wilhelmstraße i biegnąca przez starą i nową dzielnicę rządowo-dyplomatyczną prowadzi w kierunku Bramy Brandenburskiej (Brandenburger Tor) i gmachu niemieckiego parlamentu (Reichstag). Udane połączenie stanu istniejącego z nową koncepcją i reprezentacyjna, ale nie przesadzona elegancja charakteryzują gmachy mieszczące ministerstwa, a w szczególności Urząd Kanclerski (Bundeskanzleramt). Stąd wzrok pada na Reichstag, jedną z wielkich atrakcji turystycznych Berlina. Przede wszystkim szklana kopuła, dzieło brytyjskiego architekta Normana Fostera, stała się magnesem przyciągającym turystów z całego świata.
Największe wydarzenie kulturalne w mieście i jedno z najważniejszych międzynarodowego przemysłu filmowego: czym dla USA jest gala wręczenia Oscarów, tym dla Niemiec jest Berlinale. Gwiazdy i gwiazdki, sztuka i komercja, blichtr i splendor na festiwalu superlatyw z 270 000 gości, 4000 dziennikarzy i 400 filmami, wśród których większość to premiery europejskie lub światowe. Wielkie wydarzenie, ale także święto spotkań i dyskusji. Kino międzynarodowe, niezależne, arthouse, kino młode, nowe odkrycia kina niemieckiego, „dalekie“ kraje filmowe, kino eksperymentalne: na Berlinale jest wszystko – a nawet więcej.
Miejsce dziedzictwa kulturowego UNESCO, jakim jest Wyspa Muzeów (Museumsinsel) w sercu Berlina przyciąga turystów z całego świata i samych berlińczyków.
W tym jednym z najważniejszych na świecie kompleksów muzealnych znajdują się skarby kultury o niewyobrażalnej wartości. Stare Muzeum (Altes Museum), Nowe Muzeum (Neues Museum), Stara Galeria Narodowa (Alte Nationalgalerie), Muzeum Bodego (Bode-Museum) i Pergamon (Pergamonmuseum) zabierają zwiedzających w fascynującą podróż po świecie sztuki i kultury od Mezopotamii przez starożytny Egipt, Grecję, Rzym, Bizancjum, świat Islamu po średniowiecze, czasy nowożytne i romantyzm XIX wieku.
Otwarte już w 1962 roku, krótko po wybudowaniu Muru Berlińskiego, muzeum przy legendarnym przejściu granicznym Checkpoint Charlie dokumentuje historię niemieckiego podziału i należy do najczęściej odwiedzanych muzeów w mieście.
Jako symbol podziału władzy między światowymi mocarstwami Checkpoint Charlie stał się najsłynniejszym wewnątrzmiejskim punktem kontrolnym. Muzeum przy Checkpoint Charlie (Museum Haus am Checkpoint Charlie) prezentuje stałą ekspozycję dotyczącą historii Muru Berlińskiego i wielu tematów pokrewnych – od służb bezpieczeństwa NRD (Stasi), przez opozycję po zburzenie Muru Berlińskiego 9 listopada 1989 roku.
Pomnik upamiętniający zagładę Żydów podczas drugiej wojny światowej znajduje się na północnym końcu ulicy Wilhelmstraße, nieopodal Bramy Brandenburskiej. Na prawie 19 000 m2 zainstalowano 2711 steli według projektu nowojorskiego architekta Petera Eisenmana. Znajdujący się pod falistym polem ze stelami podziemne muzeum dokumentuje w formie wystawy prześladowania i mordy dokonane na europejskich Żydach. To miejsce smutku, pojednania i może wybaczenia, ale nie zapomnienia.
Odrestaurowany z rozmachem ciąg dziedzińców Hackesche Höfe prezentuje w unikatowym otoczeniu historię i historie o stylu życia w śródmieściu Berlina. System ośmiu połączonych podwórzy stanowi największy w Niemczech kompleks dziedzińców o charakterze mieszkalno-gospodarczym, a od 1977 roku znajduje się pod opieką konserwatorską. To szczególnie lubiane miejsce wskrzesza skrawek prawdziwego dawnego Berlina. W wyjątkowej atmosferze typowo berlińskich podwórek i dziedzińców rezyduje barwna mieszanka galerii sztuki, kin, teatrów i rewii, knajpek, restauracji i barów, miłych, małych sklepików i flagowych salonów wielkich koncernów.
Mierząca 368 metrów wysokości berlińska wieża telewizyjna jest najwyższą budowlą w Niemczech. Została zbudowana w historycznym centrum Berlina, tuż obok średniowiecznego kościoła Mariackiego (Marienkirche), w sąsiedztwie Czerwonego Ratusza (Rotes Rathaus), po zachodniej stronie placu Alexanderplatz. Platformy widokowe umieszczone na wysokości ponad 200 metrów oferują fantastyczny widok na całe miasto. Wieżę otwarto w 1969 roku – i jak powiadają, architekci nie byli zaproszeni na to wydarzenie. Powód: ówczesne władze zdenerwowały się z powodu odbić w kształcie krzyża na zewnętrznej powłoce wieży – zwanych „zemstą papieża“.
Nie ma drugiej sceny w Niemczech, która kultywowałaby tradycje teatrów rewiowych z lat dwudziestych 20 wieku z takim zaangażowaniem, jak właśnie ta. Blask i splendor, dopracowane w najmniejszych szczegółach występy, olśniewająca feeria świateł i barw, tańca i akrobatyki czekają tu na widza – tak samo jak gwiazdy estrady z całego świata, których jest w tym historycznym miejscu po prostu pełno. Pałac przy Friedrichstraße Platz może pomieścić blisko 1900 widzów, a sam plac jest również chętnie wykorzystywany jako miejsce organizacji różnych wielkich wydarzeń medialnych.
Berlińska katedra, wybudowana w północnej części wyspy leżącej na rzece Sprewa, jest największą świątynią Berlina i uważana jest za najważniejszy ewangelicki kościół w Niemczech. Każdego roku katedra przyciąga daleko spoza granic wspólnoty kościelnej i miasta tysiące zwiedzających z kraju i z zagranicy. Wybudowana w latach 1894 - 1905 według planów architekta Juliusa Raschdorffa w stylu późnego włoskiego renesansu i baroku katedra należy do najznamienitszych budowli sakralnych w Niemczech. Dojście do głównego wejścia katedry przez niewielki park na placu Lustgarten.
1 września 1895 roku został poświęcony Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma (Kaiser-Wilhelm-Gedächtnis-Kirche), neoromańska budowla z elementami gotyckimi. Znani artyści stworzyli wspaniałe mozaiki, płaskorzeźby i rzeźby. W listopadzie 1943 roku kościół został zniszczony podczas bombardowania, ruina jego wieży stała się wkrótce pomnikiem, a następnie symbolem zachodniej części miasta. W grudniu 1961 roku poświęcono nowy Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma, zaprojektowany przez Egona Eiermanna. Nowa świątynia zawdzięcza swoją sławę niebieskim szklanym ścianom i niesamowitej akustyce wnętrza: znajdując się w centrum wielomilionowej metropolii można usłyszeć odgłos upadającej szpilki.
Moda, kosmetyki i wyposażenie wnętrz klasy luksusowej! Dzielnica mieści sklepy takich firm, jak DKNY, Etro, Strenesse, Gabriele Strehle, Gucci, salon optyczny B54 oraz sklep z artykułami wyposażenia wnętrz Out of Asia. Godna uwagi jest architektura ze szklanymi pryzmami, śródziemnomorskim atrium oraz weneckimi mozaikami. To świątynia konsumpcjonizmu absolutnej ekstraklasy. W Department Store 206 znajdziemy wyjątkowy wybór najładniejszych (i najdroższych) przedmiotów na świecie, kolekcje i konfekcje, które niejednokrotnie dopiero pojawiają się niemieckim rynku.
Muzeum Żydowskie (Jüdisches Museum) powinien odwiedzić każdy gość przebywający w Berlinie.
Stała ekspozycja w oprawie imponującej architektury Daniela Libeskinda zaprasza do odkrywczej podróży przez historię niemieckich Żydów. Obrazy z 13 epok, od średniowiecza po współczesność, rzeczy codzienne i przedmioty artystyczne, zdjęcia i listy oraz stanowiska interaktywne i multimedialne opowiadają o kulturze żydowskiej w Niemczech i pokazują, jak ściśle jest ona spleciona z historią Niemiec. Czasowe wystawy tematyczne uzupełniają program muzeum.
Niemieckie Muzeum Historyczne w wyjątkowym, barokowym Starym Arsenale (Zeughaus) przy ulicy Unter den Linden w części mieszczącej ekspozycję stałą opowiada „Niemiecką historię w obrazach i świadectwach”. Wystawa obejmuje ponad 8000 eksponatów dotyczących wspólnej historii Niemców i Europejczyków. W nowoczesnej hali wystawienniczej zaprojektowanej przez słynnego chińsko-amerykańskiego architekta I. M. Pei na czterech piętrach można zobaczyć liczne czasowe wystawy tematyczne dotyczące istotnych wydarzeń historycznych.
Cmentarz żydowski w Berlinie-Weißensee jest jednym z najpiękniejszych cmentarzy w Europie. Na cmentarzu w zadziwiający sposób odzwierciedla się okres rozkwitu gminy żydowskiej w 19 i na początku 20 wieku, ale jednocześnie również jej tragiczny koniec. Cmentarz został otwarty w 1880 r. Pod względem powierzchni jest największym zachowanym żydowskim cmentarzem w Europie. W 120 sekcjach cmentarza jest rozmieszczone około 115 000 grobów. Od lat siedemdziesiątych 20 wieku znajduje się pod opieką konserwatorską. Wzdłuż głównych alejek, a w szczególności w alejach zasłużonych, znajdują się monumentalne grobowce szacownych obywateli żydowskich, ustawiony na cmentarzu pomnik upamiętnia ofiary prześladowań nazistowskich.
Gdy świeci słońce, berlińczycy tłumnie ciągną nad jezioro Wannsee. Nie tylko dlatego, że są tutaj wspaniałe ścieżki spacerowe z dala od wielkomiejskiego zgiełku. Również dlatego, że jezioro Wannsee jest istnym rajem na amatorów sportów wodnych. Kilka minut drogi od stacji kolejki Wannsee można się kąpać, nurkować, pływać kajakiem, łódką, żaglówką – albo zwyczajnie spędzić cudowny dzień. Podczas rejsu po jeziorze można podziwiać wspaniałe widoki, jakich dostarczają rozłożyste ogrody okolicznych posiadłości, a wiele małych zatoczek oferuje doskonałą okazję do urządzenia pikniku. A w cienistych restauracjach z ogródkami białe berlińskie piwo Berliner Weiße smakuje zdecydowanie lepiej.
From 1961 to 1989 the Berlin Wall divided the city in two. Most of this concrete structure has since been torn down, but fragments do remain a feature of the city. The Berlin Wall Trail, a route for walkers and cyclists split into 14 sections, follows the path of the former wall. Information panels installed at 30 points tell the story of the Berlin Wall. The colourful and recently restored East Side Gallery in Friedrichshain is a piece of the hinterland wall that in 1990 was painted by artists from 21 countries. On Bernauer Strasse, where there is a replica section of the Berlin Wall, you can also visit a memorial site, a documentation centre and the Chapel of Reconciliation.
Founded in 1882, the Berlin Philharmonic is one of the most famous orchestras in the world. Famous conductors such as Herbert von Karajan and Wilhelm Furtwängler have shaped the history of the orchestra, which is currently under the baton of Sir Simon Rattle.
The Berlin Philharmonic Hall, built in 1963 by architect Hans Scharoun, is a masterpiece of concert hall design. The auditorium offers excellent acoustics and splendid views from all seats because the orchestra sits in the middle. From the outside as well, the tent-like building is a sight to behold. Free lunchtime concerts are held in the hall on Tuesdays at 1pm.
Otwarte w 2001 roku Muzeum Żydowskie cieszy się wielką popularnością, a zarazem jest znamiennym przykładem współczesnej architektury.
Budynek zaprojektowany przez architekta Daniela Libeskinda przekłada skomplikowany system idei i koncepcji filozoficznych na imponujący język form. Nieposiadająca prawie w ogóle okien bryła muzeum przypomina z zewnątrz rozbitą Gwiazdę Dawida. Muzeum mieści dużą ekspozycję poświęconą historii i życiu niemieckojęzycznych Żydów. Przez różne działy muzeum przebiega oś główna „void”, która symbolizuje wyrwy w historii judaizmu.
Unter den Linden, Berlin's grand boulevard, runs from the Brandenburg Gate to Schlossbrücke bridge. It is lined with places of interest, such as Berlin Cathedral, the Zeughaus, the Neue Wache, Humboldt University and the State Opera House. Once a bridle path, Unter den Linden has been enlarged on numerous occasions since the early 18th century. Since the fall of the Berlin Wall, many buildings have been restored and redesigned, returning the boulevard to its former glory.
In the old Mitte district of Berlin, the German Historical Museum provides a fascinating view of German history in an international context.
The permanent exhibition in the baroque Zeughaus (armoury) brings together over 8,000 objects of unique historical value. One-off exhibitions are staged in architect I.M. Pei's modern exhibition hall. Visitors will gain a stimulating insight into the past while learning about the political, social, economic and philosophical developments that have shaped it.
Opening times:
daily 10am-6pm
The Museum of Natural History in Berlin is one of the five largest natural history museums in the world.
The highlights of the Planetary Evolution & Life exhibition include: the world's largest dinosaur skeleton – a 13.27 metre high Brachiosaurus brancai; the original Archaeopteryx lithographica remains – the world's most famous fossil; and a 'biodiversity wall' with around 3,000 different species from a range of habitats.
Opening times:
Tuesday-Friday 9.30am-6pm, Saturday, Sunday & public holidays 10am-6pm
Spread over about 26,000 square metres, the Germany Museum of Technology in Berlin is one of Europe's largest technology museums.
This interactive educational museum features exhibits covering public transport, communications, manufacturing and energy technology, inland and marine navigation, and aerospace. It also has a major collection of rolling stock housed in historical engine sheds. The museum garden, with its brewery and windmills, is an oasis of calm in the city.
Opening times:
Tuesday-Friday 9am-5.30pm, Saturday & Sunday 10am-6pm
The Berlin Wall Memorial runs along the Bernauer Strasse section of the former no man's land between East and West Berlin.
A 220-metre stretch of the Berlin Wall itself has been preserved. At this historic site, you can touch and feel the past. At other parts of the memorial there are photographs, videos and sound recordings telling the story of a divided nation. A tower with an observation platform provides a view out over the former border fortifications. The visitor centre holds regular exhibitions.
Opening times:
April-October: Tuesday-Sunday 9.30am-7pm; November-March: Tuesday-Sunday 9.30am-6pm
This exhibition stands on the ground occupied, from 1933 to 1945, by the Gestapo building and its built-in prison.
The complex was also the site of the SS leadership and the headquarters of the state security forces. Among all the memorials, monuments and museums in Berlin that deal with Germany's Nazi past, the Topography of Terror – 'the site of the perpetrators' – has a significance all of its own. At the heart of Germany's capital, you can learn about the headquarters of the SS and the police state in the place where they actually stood – which makes the European aspect of the Nazi reign of terror all the more real.
Opening times:
daily 10am-8pm
The DDR Museum is the only museum dedicated to life in the former GDR and gives an extended insight into coming to terms with everyday life under the Stasi and the wall. The permanent exhibition takes the maxim "history you can touch" quite literally: Information and exhibits are hidden away behind drawers, cabinets and doors. The exhibits can be handled and used, the kitchen still smells original as in the GDR, and the Trabi invites you on a virtual tour. The DDR museum is perhaps the most interactive museum in the world and the exhibition is something to experience. With over 500,000 visitors annually, the DDR Museum is one of the top 6 most visited museums in Berlin.
The Hohenschönhausen memorial site is a spacious area steeped in history, as well as a museum and memorial of the socialist GDR regime. Well-preserved and in sound condition, this destination is one of the most important memorial sites for the victims of communist dictatorship in Germany. It was originally a socialist warehouse, before becoming a central Soviet remand centre for Germany, and finally a prison for the GDR’s Ministry for State Security (Stasi). Around 40,000 people were detained there from 1946 to 1989. Since the construction of the Berlin Wall in 1961, the majority of the inmates were potential escapees, those aiding people wishing to escape and those attempting to emigrate. Guided tours through the Stasi prison offer an insight into the prison conditions and into the fate of the prisoners, bringing to life the experience of persecution during the communist dictatorship.









