• 0
Zagłębie Ruhry – od wielkiego pieca do wielkiej kultury

Zagłębie Ruhry – od wielkiego pieca do wielkiej kultury

Dawny teren górniczy Niemiec, jedna z największych europejskich aglomeracji z pięcioma milionami mieszkańców, dziś stanowi jeden z największych ośrodków kulturalnych w całej Europie. Zagłębie Ruhry tworzą Bochum, Dortmund, Duisburg, Essen i Oberhausen oraz wiele mniejszych miast, stanowiąc wyjątkową przestrzeń miejską pełną niespodzianek.

Czy Zagłębie Ruhry leży nad Ruhrą? Nie tylko, i to chyba pierwsza niespodzianka. Poza Ruhrą, stanowiącą południową granicę całego regionu, obraz byłego regionu przemysłowego tworzą rzeka Emscher i Lippe. Lecz nad jaką by rzeką nie leżały, wszystkie wielkie i małe miasta łączy jedno – wszystkim udało się w mistrzowski sposób przejść przemianę z ośrodka przemysłowego w ośrodek kulturalny. Od roku Europejskiej Stolicy Kultury RUHR.2010 ta zamiana ról jest oczywista, nieodwracalna, rzeczywista a jednocześnie nadająca nową tożsamość. Nie tylko w „wielkiej piątce“ Duisburgu, Oberhausen, Essen, Bochum i Dortmundzie, lecz także we wszystkich ponad 50 miastach Zagłębia Ruhry. Wielkie międzynarodowe wydarzenia, jak Ruhrtriennale, festiwal fortepianowy Ruhr oraz festiwal Ruhrfestspiele obejmują cały region i oferują najbardziej ekscytujące widowiska na scenach i w salach koncertowych. Muzea RuhrKunstMuseen tworzą najgęstszą na całym świecie sieć muzeów sztuki współczesnej – 20 muzeów w 15 miastach, wszystkie oddalone od siebie maksymalnie kilka kilometrów. Stanowią one część sieci obejmującej ponad 200 muzeów, z otwartym w 1883 roku Muzeum Sztuki i Historii Kultury w Dortmundzie (Museum für Kunst und Kulturgeschichte Dortmund), będącym najstarszym muzeum w regionie, oraz z największym muzeum Folkwang, przyciągającym co roku ponad 800 tysięcy zwiedzających. I również to jest związane z czymś jeszcze ważniejszym, ze stawaniem się nowym regionem kulturalnym, który czci, szanuje i zachowuje swoją wielką przemysłową spuściznę. Przemiany przez kulturę i kultura przez przemiany, obiekty przemysłowe jako nowe sceny i nowi mieszkańcy, którzy z zachwytem podążają tą nową drogą – to właśnie Zagłębie Ruhry.

One stoją nadal – wielkie piece, gazometry i wieże szybowe – widoczne symbole przemysłowego dziedzictwa. I do dziś kształtują oblicze Zagłębia Ruhry, choć nie wydobywa się tu już węgla, lecz teatr, muzykę, malarstwo, taniec, performance i wiele więcej. Na Szlaku Kultury Przemysłowej można je podziwiać do dzisiaj – 400-kilometrowa trasa wycieczkowa z Duisburga do Hamm i Hagen, na której można zwiedzić 54 wspaniałe miejsca, świadków przemysłowej przeszłości i teraźniejszości Zagłębia Ruhry. Jeden z najlepszych przykładów znajduje się w Duisburgu – to Park Krajobrazowy Duisburg-Nord, gdzie na terenie poprzemysłowym powstał wielofunkcyjny park zupełnie nowego wymiaru, z największym w Europie sztucznym centrum nurkowym w byłym gazometrze, ze ścianami wspinaczkowymi i wieloma innymi atrakcjami, które raczej rzadko spotyka się w metropoliach przemysłowych. Sąsiednie Oberhausen, w gazometrze leżącym między kanałem Rhein-Herne a olbrzymim centrum handlowo-rozrywkowym CentrO, odkryło na nowo swój stary symbol – ten stalowy gigant, wybudowany w 1929 roku dawny zbiornik gazu koksowniczego, jest dziś chyba jedną z najbardziej niezwykłych hal wystawowych w Europie. W Essen, centralnej „dzielnicy“ stolicy kultury RUHR.2010, znajduje się kompleks przemysłowy kopalni i koksowni Zeche Zollverein, wpisany na listę światowego dziedzictwa przemysłowego UNESCO, stanowiący najlepszy symbol metamorfozy regionu. Może nie tak spektakularny, lecz równie ciekawy jest „skarb Essen“, Złota Madonna w Skarbcu Katedralnym (Domschatz) w Essen. To najstarszy na świecie pełnoplastyczny wizerunek Marii i jedno z najważniejszych dzieł sztuki wczesnego średniowiecza, nadzwyczaj proste, a zarazem nad wyraz piękne. Raczej świeckie przedmioty kultu można znaleźć za to w red dot design museum, największej na świecie wystawie współczesnego wzornictwa. Ponad 1000 ikon designu wyróżnionych prestiżową międzynarodową nagrodą red dot design award, zgromadzone na 4000 metrów kwadratowych.

Kawałek dalej, w Bochum, można podziwiać centralne miejsce Ruhrtriennale, Halę Stulecia (Jahrhunderthalle), jeden z pierwszych przykładów nowoczesnego praktycznego budownictwa i jeden z symboli nowego Zagłębia Ruhry. O tym, że w Bochum dymiły kiedyś fabryczne kominy i żarzyły się wielkie piece, można przekonać się w Niemieckim Muzeum Górnictwa (Deutsches Bergbau-Museum), największym tego rodzaju muzeum na świecie. Rocznie ponad 400 tysięcy gości zjeżdża tu windą pod ziemię, a następnie wjeżdża na 63-metrową wieżę szybową, z której rozciąga się wspaniały widok na Bochum i „Pott“. À propos Ruhrtriennale – to międzynarodowe święto sztuki odbywa się co roku. Jego nazwa pochodzi stąd, że co trzy lata zmienia się dyrektor artystyczny wystawy. Jeśli zaś chodzi o Bochum – to miasto, które kiedyś liczyło najwięcej kopalni w całym Zagłębiu Ruhry, a dzisiaj może pochwalić się największą liczbą teatrów. To również miejsce imprez i knajp dla całego regionu. Kto raz zaginie w Trójkącie Bermudzkim, ten szybko tego nie zapomni. Na gwiazdy można popatrzeć również w Zeiss-Planetarium w Bochum. W Dortmundzie już z daleka na horyzoncie świeci olbrzymie „U“. „Dortmundzkie U“ to dawna fermentownia i leżakownia browaru Union, a dziś nowe centrum sztuki, kreatywności i gospodarki. Na jego dachu od 1962 roku króluje dziewięciometrowe złote „U“, logo browaru i błyszczący symbol miasta. Inna wizytówka Dortmundu, Borussia, kopie piłkę tylko parę kilometrów stąd. A trochę dalej, na południowy wschód od miasta, wypływa źródło rzeki Emscher. Wcześniej była ona uważana za najbrudniejszą rzekę w Niemczech, obecnie trwa jej renaturalizacja. Do 2020 roku powstanie tu wielkim nakładem pracy i kosztów nowy urokliwy krajobraz, również symbol nowego Zagłębia Ruhry, z wczoraj do jutra. I cieszyć się dniem dzisiejszym. I jeszcze jedno – z pewnością pokochasz ten nowy rewir.

Najciekawsze miasta

Wielkie piece hutnicze, gazometry i wieże szybowe do dzisiaj dominują w pejzażu Zagłębia Ruhry – i Duisburga. Są świadkami 150-letniej przeszłości przemysłowej tego obszaru, ale też przemian strukturalnych, jakie kiedyś dokonały się na tych terenach. Bowiem stare, często objęte ochroną zabytkową obiekty poprzemysłowe nie przywodzą jedynie na myśl rzewnych wspomnień, ale już dawno przeobraziły się w tętniące życiem sceny kulturalne i miejsca organizacji atrakcyjnych imprez. Projekt regionalny Szlak Kultury Przemysłowej jest 400-kilometrową trasą wycieczkową, wzdłuż której można zwiedzić 52 wspaniałe miejsca, świadczące o historii i współczesności przemysłu Zagłębia Ruhry.

Wypoczynek, przygoda, kultura i zabawa – żaden park nie jest bardziej urozmaicony i wszechstronny pod względem proponowanych atrakcji, jak park krajobrazowy Duisburg-Nord, położony na północy miasta. Na 200-hektarowych terenach poprzemysłowych powstał w ciągu ostatnich lat wielofunkcyjny park w zupełnie nowym wymiarze. Dawne, dzisiaj nieczynne obiekty przemysłowe są wykorzystywane na rozmaite sposoby: na przykład jako miejsce wydarzeń kulturalnych i imprez firmowych w starych halach fabrycznych, jako największe w Europie sztuczne centrum nurkowania w dawnym gazometrze, wspinaczkowy raj na dawnym zbiorniku rudy, parcours linowy w wysłużonej hali odlewniczej albo wieża widokowa na wygaszonym wielkim piecu. Więcej

Znajdujący się w Duisburgu port jest nie tylko jednym z najważniejszych portów śródlądowych świata, ale również skupiskiem lubianych lokali gastronomicznych i popularnym celem wycieczek turystycznych. Tutaj pulsuje życie, i to zarówno na wodzie, jak i na lądzie. Można je podpatrywać z którejś z licznych knajpek, kafejek i barów albo poznać je intensywniej, udając się na wycieczkę po porcie. Idealne położenie w punkcie przecięcia rzek Ren i Ruhra sprawia, że duisburski port z 22 basenami portowymi, nabrzeżem o długości 40 km i doskonałym połączeniem ze środkami transportu wodnego, kolejowego i drogowego posiada najlepsze warunki do zaopatrywania całego europejskiego rynku we wszystko, czego potrzebuje.

Duisburg jest również zielonym miastem. Jak bardzo zielonym, widać w parku rejonowym Mattlerbusch i sąsiadującym z nim parku wypoczynkowym Hamborn. Tutaj, na północy Duisburga, gdzie tężnia Niederrhein Therme zaprasza do głębokiej relaksacji, w zielonym pasie parku Mattlerbusch można odkrywać rzadkie gatunki kwiatów, a wilgotny biotop stwarza doskonałe warunki do życia zupełnie niezwykłych roślin. Wśród i wokół historycznych zabudowań dworskich Mattlerhof regularnie odbywają się różnorodne ciekawe imprezy, a ośrodek jeździecki Mattlerbusch oferuje ponadto jazdę na kucykach i przejażdżki powozami po urozmaiconej krajobrazowo okolicy.

Pokaż kolejne