• 0

Lubeka – piękność północy i ducha

Lubeka, królowa wszystkich miast hanzeatyckich, została założona w 1143 roku jako pierwsze „zachodnie miasto na bałtyckim wybrzeżu”. Średniowieczne otoczenie oraz atrakcje kulturalne i zabytki historyczne również dzisiaj nadają miastu cudownego charakteru i przypominają o wielkiej przeszłości Wolnego Miasta Rzeszy i Hanzy.

Lubeka przez wieki była kojarzona z wolnością, sprawiedliwością i dobrobytem. Prawo Lubeckie (Lübisches Recht), niezwykle postępowy jak na ówczesne czasy zbiór reguł obowiązujących na lądzie i morzu, stanowiło wzór prawno-organizacyjny dla ponad 100 miast, położonych wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Dzięki niemu Związek Hanzeatycki stał się największą potęgą handlową swoich czasów. Bezspornie jego centrum była Lubeka, jedna z najznakomitszych wczesnych metropolii światowego handlu. Otoczona wodą starówka z siedmioma wieżami pięciu głównych kościołów obrazuje żywą 1000-letnią historię i od 1987 roku jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zabytkowa zabudowa z epoki gotyku, renesansu, baroku i klasycyzmu, zaułki i ulice, kościoły i klasztory, kamienice i fortyfikacje tworzą unikalny obraz zwartej całości. Perełką gotyku ceglanego jest Kościół Mariacki (Marienkirche), najwspanialszy kościół Lubeki, na którym wzorowało się aż 70 innych kościołów w całym regionie nadbałtyckim, z najwyższym na świecie sklepieniem ceglanym o niezwykłym znaczeniu architektonicznym. Kościół wznosi się dumnie w najwyższym punkcie starówki, vis-à-vis hali muzyczno-kongresowej, nazywanej tu MuK, stanowiącej nowoczesny kontrast dla zabytkowej zabudowy. To największa hala widowiskowa Lubeki, główny punkt festiwalu Schleswig-Holstein Musik Festival, międzynarodowe centrum kongresowe, filharmonia i hala miejska. Poza nowoczesną architekturą charakterystycznym elementem hali MuK jest grupa figur „Die Fremden“ (Obcy) Thomasa Schütte na dachu, dawny eksponat z wystawy documenta i symbol wszystkich ludzi, którzy muszą opuścić swoją ojczyznę i odnaleźć nowe życie na obczyźnie.

Do ważnych zabytków na starówce należy również zespół z ratuszem, klasztor zamkowy, Koberg – zachowana w całości dzielnica z końca XIII wieku – z kościołem św. Jakuba (Jakobikirche), szpitalem św. Ducha (Heiligen-Geist-Hospital) i historyczną zabudową między ulicami Glockengießerstraße i Aegidienstraße, dzielnica z eleganckimi kamienicami patrycjuszowskimi między kościołem św. Piotra (Petrikirche) i katedrą (Dom), oczywiście słynna Brama Holsztyńska (Holstentor), będąca wizytówką miasta i spichlerz solny (Salzspeicher) na lewym brzegu rzeki Trave. Spacer po średniowiecznej Lubece jest wyjątkowym przeżyciem. Ale miasto ma też do zaoferowania wiele nowożytnych atrakcji – gdy dzień zbliża się ku końcowi, budzi się życie w licznych knajpkach, restauracjach, barach, klubach i dyskotekach a zwykle powściągliwi i nieokazujący emocji hanzeaci ujawniają wówczas swoją rozrywkową twarz. Być może byli wśród nich także Günther Grass, Tomasz Mann i Willy Brandt – trzej nobliści, których nazwiska są nierozerwalnie związane z Lubeką. W Forum Literatury i Sztuk Pięknych (Forum für Literatur und Bildende Kunst), nazywanym domem Grassa (Günter-Grass-Haus), stała ekspozycja prezentuje jego dzieła i ścisłe powiązanie jego działalności literackiej i artystycznej. Do budynku przynależy również ogród z rzeźbami Grassa, archiwum, biblioteka oraz sklep. Przez tylne wyjście wchodzi się do otwartego w 2007 roku domu Willy'ego Brandta (Willy-Brandt-Haus), będącego obecnie muzeum i miejscem pamięci laureata pokojowej nagrody Nobla i byłego kanclerza Niemiec. Wizyta w otwartym w 1993 roku Centrum Heinricha i Tomasza Manna (Heinrich-und-Thomas-Mann-Zentrum), mieszczącym się również w samym sercu starówki, wiedzie gościa między innymi w utracony świat Buddenbroków oraz życie i twórczość tych wielkich pisarzy. Wszystkie trzy domy – jak i całe miasto – czekają na Ciebie, nawet jeśli nie jesteś laureatem nagrody Nobla. Dużo ważniejsze jest, aby skosztować i wychwalać specjalność miasta – lubecki marcepan, najsłodsze pokuszenie od czasu odkrycia migdałów.

Najciekawsze miasta

Wizyta w otwartym w 1993 roku Muzeum Literatury „Dom Buddenbrooków”, leżącym w samym centrum lubeckiej starówki, zawiedzie zwiedzających do utraconego świata „Buddenbrooków” i rodziny Mannów.

Prezentowana w nim wystawa stała prowadzi przez życie i twórczość pisarzy Tomasza i Heinricha Manna. Korespondencja, pierwsze wydania dzieł i komentarze zapraszają do lektury. Można tu obejrzeć zdjęcia i ówczesne dokumenty, na przykład dokument o przyznaniu Tomaszowi Mannowi Literackiej Nagrody Nobla w 1929 roku. Odbywające się regularnie wystawy specjalne prezentują dokonania różnych członków rodziny Mann i innych pisarzy XX wieku.

Brama Holsztyńska (Holstentor) – symbol miasta hanzeatyckiego, najsłynniejsza i najważniejsza zachowana brama miejska z okresu późnego średniowiecza w Niemczech. Ten fragment Lubeki (Lübeck) każdy miał chyba kiedyś przy sobie, znajdował się on bowiem na odwrocie dawnego banknotu 50-markowego. Wybudowana w latach 1464 - 1478 przez lubeckiego budowniczego H. Helmstede nad rzeką Trave późnogotycka brama znajdowała się kiedyś, podobnie jak przedmoście, przed miastem i stanowiła część miejskich umocnień. Lubekę jako centralny ośrodek handlu i żeglugi można odkryć w Muzeum Bramy Holsztyńskiej (Museum Holstentor), które znajduje się za grubymi na 3,5 metra murami i w którym historii można prawie dotknąć.

Jak mieszkańcy Lubeki wymyślili marcepan, dokładnie nie wiadomo. Mogło to nastąpić około roku 1407, gdy w Lubece panował głód. Senat wezwał wówczas wszystkich piekarzy Lubeki, by piekli chleb z migdałów i cukru. Z biedy powstał więc ekskluzywny delikates: marcepan. Inne źródła datują pochodzenie marcepana na rok 1530, ale z całą pewnością określenie „lubecki marcepan“ pojawiło się dopiero około 1800 roku. W tym czasie 130 wytwórców, głównie cukierników, pracowało na rozsławienie lubeckiego marcepana. A że udało im się to doskonale, wiadomo dziś na całym świecie.

Mieszczący się w wytwornej kamienicy dom Willy'ego Brandta, otwarty w rocznicę 94 urodzin tego słynnego syna miasta, jest miejscem poznania dziejów historii, muzeum i pomnikiem ku pamięci niemieckiego kanclerza i laureata Pokojowej Nagrody Nobla.

Dzięki pasjonującym inscenizacjom i projekcjom multimedialnym wystawa „Willy Brandt – Życie polityczne w XX wieku” – kreśli jego karierę począwszy od czasów Republiki Weimarskiej aż po ponowne zjednoczenie Niemiec oraz w sposób transparentny i przystępny przedstawia jego idee i wizje, które wybiegały poza czas, w którym przyszło mu żyć. Muzeum skupia się poza biografią Brandta także na zagadnieniach demokracji, praw człowieka i pokoju.

Pokaż kolejne