• 0

Mannheim: denken in het kwadraat

Mannheim maakt mobiel. Zo bouwde Karl Drais in deze universiteitsstad aan de Rijn en de Neckar in 1817 de eerste tweewieler, reed in 1886 de eerste automobiel van Carl Benz door de straten van de stad en in 1921 de legendarische Lanz Bulldog en construeerde Julius Hatry hier in 1929 zelfs het eerste raketvliegtuig ter wereld. Hieruit blijkt wel dat inventieve geesten zich in Mannheim bijzonder prettig voelen.

Misschien ligt het aan de heldere structuur van de stad, die het denken lijkt te vereenvoudigen: Mannheim is de zogenaamde 'kwadratenstad', in de 17e eeuw met een rastervormig wegennet van de Neckar tot aan het slot ontworpen en aangelegd. Een inwoner van Mannheim die tegen iemand anders 'C5' of 'E7' zegt, is niet bezig met een partijtje zeeslag, maar vertelt waar hij woont of naartoe gaat. Wat dat betreft kunt u alle kanten uit: Mannheim heeft een enorm aanbod aan bezienswaardigheden, kunst en cultuur, cafés en restaurants, evenementen en feesten, drukte en rust. Of met andere woorden: geest en genot in het kwadraat. Opera, toneel en ballet in het Nationaltheater, concerten van klassiek tot pop en jazz, lezingen en andere culturele evenementen in vrije theaters en op gebruikelijke en ongebruikelijke locaties – Mannheim biedt voor elk wat wils. Bezienswaardigheden als het op een na grootste barokkasteel van Europa en de watertoren midden in een van de mooiste jugendstilparken van het hele continent wachten erop ontdekt te worden. Instellingen als de hogeschool voor muziek en uitvoerende kunst, de popacademie Baden-Württemberg, de hogeschool voor techniek en vormgeving en de vrije kunstacademie dragen er eveneens toe bij dat de sfeer in Mannheim zo creatief is als bijna nergens anders. En ook als congresstad staat Mannheim op een hoog plan: met het m:con Congress Center Rosengarten beschikt de stad over een van de beste congrescentra die er bestaan, een geslaagde combinatie van oude en nieuwe architectuur, uitgerust met de modernste techniek en gelegen direct tegenover een mooi park – hier krijgt ieder evenement nog net wat meer klasse.

Een sensatie in het kwadraat is ook het museumlandschap in Mannheim, waarbij er drie namen voorop staan: de Reiss-Engelhorn-Musea, het Technoseum en de Kunsthalle. Tot de Reiss-Engelhorn-Musea behoren vier tentoonstellingsgebouwen, waaronder het imposante Zeughaus, het laatste monumentale gebouw uit het tijdperk van de keurvorsten van Mannheim. Met ca. 1,2 miljoen objecten op het gebied van de archeologie, oudheid en wereldculturen, kunst- en cultuurgeschiedenis, theater- en muziekgeschiedenis en fotografie bezitten deze musea een enorme diversiteit aan tentoonstellingsstukken. Het Technoseum documenteert de verbondenheid van de geschiedenis van de techniek en de sociale geschiedenis en laat op een interactieve manier zien hoe het industrialisatieproces van ca. 1750 tot heden is verlopen. De collecties van de Mannheimer Kunsthalle omvatten schilderijen van het Duitse en Franse impressionisme, de nieuwe zakelijkheid en het expressionisme en abstracte kunst van de Duitse en Franse art informel. Naast vooraanstaande werken van de 19e eeuwse beeldhouwkunst bezit de Kunsthalle een omvangrijke verzameling beeldhouwwerken uit de 20e eeuw. Centraal staan Henry Moore, Marino Marini en Max Ernst, maar er zijn ook werken te zien van Auguste Rodin, Alberto Giacometti en Richard Long. Het werk van de grote expressionistische beeldhouwer Wilhelm Lehmbrück neemt een speciale plaats in. Daarnaast worden er regelmatig wisselende tentoonstellingen gehouden die zijn gewijd aan hedendaagse kunstenaars. Het fantastische cultuuraanbod wordt gecompleteerd door de Mannheimer Kunstverein en de Stadtgalerie, diverse festivals en tal van evenementen van particuliere culturele instellingen, zoals het theater Klapsmühl’ am Rathaus, een van de beste adressen voor kleinkunst en cabaret in heel Duitsland. Mannheim zal trouwens ook het hart veroveren van iedereen die graag winkelt: in dit shoppingmekka van de regio Rijn-Neckar is werkelijk alles te koop. Als u deze fantastische stad bezoekt, zult u het zelf merken.

City-highlights

Het symbool van Mannheim in het oosten van de binnenstad, de van 1886-1889 door de Berlijnse architect B. Schmitz gebouwde watertoren, vormde later het uitgangspunt voor de aanleg van de Friedrichsplatz. Fascinerend zijn de schitterende fonteinen voor het monumentale gebouw dat 's avonds na het invallen van de duisternis wordt verlicht. Het wordt geflankeerd door waterbassins met bronzen nimfen en tritons en twee beeldengroepen met stenen centauren. Op het koperen dak van de toren die deel uitmaakt van een van de mooiste en grootste jugendstil-ensembles van Europa, staat een beeld van Amphitrite, de gemalin van de zeegod Poseidon.

Sinds Joy Fleming de 'Mannemer Blues' heeft uitgevonden, is muziek uit Mannheim een handelsmerk geworden. Laith-Al-Deen, Xavier Naidoo en Die Söhne Mannheims zijn en waren enkele van haar opvolgers – en in alle charts te vinden. Daarom was het ook logisch dat de Pop Academie Baden-Württemberg in Mannheim werd gevestigd. Het is een staatshogeschool voor populaire muziek, die in 2003 door de deelstaat Baden-Württemberg door een samenwerkingsverband van particuliere ondernemingen en de overheid als eerste dergelijke instelling in Duitsland is gesticht. Net als het Muziekpark – een centrum voor start-up bedrijven in de muziekbusiness.

Het barokke pronkkasteel Mannheim, in 1720 onder de keurvorsten Carl Philipp en Carl Theodor met ondersteuning van beroemde kunstenaars ontstaan, is eigenlijk op zichzelf al één groot kunstwerk. Met zijn enorme afmetingen en de meer dan 500 schitterend ingerichte vertrekken met schilderijen, gobelins en beelden gold het als de ‘kroon van de Keurpalts’. Het is een van de grootste barokcomplexen van Duitsland. Sinds begin 2007 straalt het kasteel in hernieuwde glans. Het kasteelmuseum presenteert tentoonstellingsstukken over de geschiedenis van het kasteel en de vorsten die er resideerden, waaronder de bibliotheek van keurvorstin Elisabeth Auguste.

Mannheim dat in 766 voor het eerst in de annalen (Lorscher Codex) werd genoemd, kreeg in januari 1607 stadsrechten, nadat keurvorst Friedrich IV van de Palts de eerste steen had gelegd voor de vesting Friedrichsburg. De destijds planmatig aangelegde, schaakbordvormige stadsplattegrond van de met de vesting verbonden burgerstad is tot op de dag van vandaag behouden gebleven. De kwadraten werden doorlopend genummerd en met een letter gekenmerkt. Zo luidt het adres van de galerie 'Artquadrat' eenvoudigweg L4,10 en van het museum Zeughaus alleen maar C5. Het museum Schillerhaus bevindt zich in B5.

Meer weergeven